مخلوقات زمين است . ديگر در اين مورد حق توضيح بيشترى بر من ندارى جز اينكه وحدانيت او را برايت اثبات كنم « 1 » .
عمران صابى ( براى اينكه اثبات يك نوع تغيير در خدا نمايد ) گفت مگر او اول ساكت نبود قبل از آفرينش موجودات ، بعد سخن گفت ؟
حضرت رضا فرمود : سكوت وقتى صحيح است كه قبلا كسى صحبتى كرده باشد بعد مىگويند ساكت شد . در اين مورد مثالى مىزنم به چراغ كه در بارهاش سخن گفتن و ساكت بودن صحيح نيست . نبايد گفت چراغ ساكت است و صحبت نمىكند ( چون سخن گفتن به چراغ ارتباطى ندارد ) در مورد خداوند نيز نمىتوان گفت سخن ، گفت به آن معنى كه تو از سخن گفتن درك مىكنى كه با زبان و لب و دهان مىگويد ( بلكه ايجاد صوت مىنمايد ) مثل چراغ كه نور مىبخشد نه به آن معنى است كه تغييرى مىكند و حركتى مىنمايد و براى بخشيدن نور اعضا و جوارح خود را به كار مىبرد همين كه توالى و پشت سر هم آمدن نور باشد مىگوئيم ، چراغ نور مىبخشد . خداوند نيز در آفريدن موجودات احتياج به حركت و به كار بردن آلت و ابزار يا فكر و انديشه تا تغييرى در او به وجود آيد « 2 » .
عمران گفت آقا من خيال مىكنم خداوند به آفرينش موجودات تغيير حال مىدهد . حضرت رضا عليه السلام فرمود : سخن محالى گفتى . به همين كه مدعى شدى ذات او به وجهى از وجوه تغيير يابد آيا آتش در ذات خود تغييرى به وجود
هامش
( 1 ) منظور اين است كه سؤال از كيفيت و چگونگى خدا صحيح نيست و اين مطلب كه چگونه است ، جواب ندارد مگر به همان اندازه كه وحدانيت او را ثابت كند و از مشابهت مخلوقات منزهش نمايد .
از اين روايت و روايت ديگر كه بعد خواهد آمد معلوم مىشود كه تفسير( اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ )خدا نور آسمانها و زمين است . يعنى هادى و راهنماى مخلوقات زمين و آسمانها است .
( 2 ) اين قسمت نقل به معنى شده و با توضيح اضافى ذكر شده .