بخش اول ولادت امام عليه السّلام و نامها و كنيه و لقبهاى آن جناب
معانى الأخبار - ص 65 - مينويسد : از دانشمندان شيعه چنين شنيدم محلهاى كه حضرت امام علي النقى و امام حسن عسكرى در سامراء ساكن بودند عسكر ناميده ميشد به همين جهت به اين دو امام عليهما السّلام لقب عسكرى داده بودند .
مناقب شهر آشوب - مينويسد : نامش علي و كنيهاش ابو الحسن بود كه جز اين نام و كنيه نداشت اما داراى لقبهاى زيادى از قبيل : نجيب ، مرتضى ، هادى ، نقى ، فقيه ، امين ، مؤتمن ، طيّب ، متوكل ، عسكرى بود آن جناب را ابو الحسن ثالث و فقيه عسكرى ميگفتند .
از تمام مردم خوشبوتر و راستگوتر و با نمكتر و كاملتر بود هنگام خاموشي آثار هيبت و سنگينى در چهرهاش آشكار بود و در موقع سخن گفتن چهرهاى گيرا و جذاب داشت از خاندان نبوت و امامت بود و پسنديدهترين فرد خاندان رسالت و برگزيدهترين شخصيت منسوب به پيامبر اكرم بود .
سال دويست و دوازده نيمه ذيحجه در محلي بنام صريا از اطراف مدينه متولد شده .
ابن عياش گفته است : در روز سه شنبه پنجم رجب سال 214 متولد شد و در سال 254 روز سوم رجب از دنيا رفت بعضى روز دوشنبه سه شب به آخر جمادى الآخرة مانده روز وفاتش را تعيين نمودهاند كسى جز فرزندش ابو محمّد ( امام حسن عسكرى ) هنگام فوتش نبود در موقع فوت چهل سال داشت بعضى چهل و يك سال و هفت ماه گفتهاند .