تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى ) — صفحة 874

مساهمون:

ص٨٧٤
باشد اعم از قول يا فعل ؛ متضاد اين كلمه ( المَعْرُوف ) است .
المُنَكَّر - [ نكر ] عند النحاة : در علم نحو بر خلاف ( المعرّف ) است ، نكره .
المُنَكِّس - [ نكس ] : فا ، اسبى كه در اثر ناتوانى هنگام راه رفتن سر خود را بلند نكند ، اسبى كه در راه رفتن بساير اسبان نرسد .
المِنْكَش - [ نكش ] : مرد كاوشگر در امور .
المُنْكَع - [ نكع ] : آنكه در راه رفتن به پشت سر خود نگاه كند ؛ « انْفٌ مُنْكَعٌ » : بينى پهن .
المَنْكَل - [ نكل ] : آنچه كه با آن ديگران را شكنجه كنند .
المِنْكَل - [ نكل ] : ابزار و آلات شكنجه .
المَنْكُوب - [ نكب ] : مفع ، بلا كشيده و رنج ديده ، آنكه سنگ بر پاى او خورده و آسيب رسانيده باشد .
المَنْكُوث - [ نكث ] : مفع ، كسى كه از ناحيهء سرزمين خورده باشد .
المَنْكُود - [ نكد ] : « رجُلٌ مَنْكُودٌ » : آنكه با اصرار او را سؤال پيچ كنند ؛ « عَطَاءٌ مَنْكُودٌ » : عطاى كم .
المَنْكُور - ج مَنَاكِير [ نكر ] : مفع ، مجهول و ناشناس .
المَنْكُوس - [ نكس ] : مفع ، آنكه بيماريش دوباره برگشته باشد .
المَنْكُوسَة - [ نكس ] : مؤنث ( الْمنكوس ) است ؛ « قوسٌ مَنْكُوسَةٌ » : كماني كه پايهء آن را بر شاخهء درخت گذارده باشند .
المَنْكُوش - [ نكش ] : مفع ؛ « سَفَطٌ مَنْكُوشٌ » : سبد خالى .
المَنْكُوف - [ نكف ] : مفع ، آنكه غدهء بنا گوشش درد كند .
المَنْكِيّ - [ نكي ] : « عَدُوٌّ مَنْكِيّ » : دشمنى كه با كشته شدن يا زخمى شدن مغلوب و مقهور شده باشد .
المِنْماص - [ نمص ] : مرادف ( المِنقاش ) و به معناى موچين مىباشد .
المُنَمَّر - [ نمر ] : مفع ، اسم مفعول است ؛ « طَيْرٌ مُنَمَّرٌ » : پرنده اى كه برنگ سياه و سفيد باشد .
المِنْمَص - [ نمص ] : مرادف ( المِنْقاش ) است .
المُنَمَّق - [ نمق ] : مفع ؛ « ثوبٌ مُنَمَّقٌ » : جامهء زيبا و با نقش و نگار ؛ « مكانٌ مُنَمَّقٌ » : جاى آراسته و زينت داده شده .
المُنَمِّق - [ نمق ] : آنكه حرفه اش آراستن و تزيين باشد ، دكورساز .
المُنْمَل - [ نمل ] : نامه و نگارش ، نوشته اى كه خطهاى آن بهم نزديك باشد .
المُنْمِل - [ نمل ] : سخن چين .
المِنْمَل - [ نمل ] : مرادف ( المُنْمِل ) است .
المُنَمَّل - [ نمل ] : مرادف ( المُنْمَل ) است .
المُنَمَّلَة - [ نمل ] من النساءِ : زنى كه در جاى خود بند نشود و قرار نگيرد .
المُنَمْنَم - [ نمنم ] : كتابى كه آراسته با مينياتور باشد ، و در زبان متداول بر آنچه كه نقش و نگارى زيبا و كوچك داشته باشد اطلاق مىشود ؛ « ثوبٌ مُنَمْنَم » : جامهء نقاشى شده ؛ « نبتٌ مُنَمْنَم » : گياه انبوه و در هم پيچيده ؛ « كتابٌ مُنَمْنَم » : كتاب پر نقش و نگار ؛ « وَجْه مُنَمْنَمٌ » : در زبان متداول به معناى آنكه اندام متناسب و زيبا داشته باشد .
المُنَمْنِم - [ نمنم ] : مينياتوريست ، نقاش و تابلو ساز .
المُنَمْنَمَة - [ نمنم ] : « ناقةٌ مُنَمْنَمَةٌ » : ماده شتر چاق كه اندام آن در هم پيچيده باشد ، « جاريةٌ مُنَمْنَمَةٌ » : در زبان متداول به معناى زن زيبا اندام .
المُنَمْنِمَة - [ نمنم ] ( ف ج ) : عكس دقيق و زيبائى كه در يك صفحه يا بعضى از صفحات كتابى خطى نقاشى شده باشد .
المَنْمُول - [ نمل ] : زبان ؛ « طَعَامٌ مَنْمُولٌ » : غذائى كه در آن مورچه افتاده و سرايت كرده باشد .
مَنَّنَ - تَمْنِيناً [ منّ ] فلانٌ فلاناً : آنچه از خوبيها كه انجام داده بود براى او برشمرد ؛ - الشَّجَرُ : شيره بر درخت در آمد .
المَنْهَاة - [ نهي ] : پايان ، خرد ، انگيزه اى كه باعث دورى از گناه مىشود ؛ « رَجُلٌ مَنْهَاةٌ » : مرد خردمند و نيكو رأى .
المِنْهَاج - ج مَنَاهِج [ نهج ] : مرادف ( المَنْهَج ) است و به معناى راه روشن و آشكار مىباشد .
المِنْهَال - [ نهل ] : ريگ توده اى بلند كه نتوان آن را از ريختن باز داشت ، گور ، مرد بسيار بخشنده ، نهايت سخاوتمندى و بخشش .
المِنْهَب - [ نهب ] : اسب برنده در تندروى .
المُنْهَتِك - [ هتك ] : فا ؛ « رَجُلٌ مُنْهَتِكٌ » : مردى كه در آبروريزى خود بىپروا باشد .
المُنْهَج - [ نهج ] : جامه اى كه زود كهنه شده باشد .
المَنْهَج - ج مَنَاهِج [ نهج ] : راه روشن و شناخته شده « مَنْهجُ التّعليمِ أو الدّروس » : برنامهء آموزشى يا برنامهء درسى .
المِنْهَج - ج مَنَاهج [ نهج ] : مرادف ( المَنْهَج ) است .
المَنْهَر - [ نهر ] : موضعى در رودخانه كه فشار آب آن را گود كرده باشد ، سوراخى در ديوار محكم كه از آن آب جارى مىشود .
المَنْهَرَة - [ نهر ] : جاى ريختن زباله و اشغال در خارج از خانه‌ها .
المُنْهَرِت - [ هرت ] « أسدٌ مُنْهَرِتُ الشَّدْقِ » : شيرى كه دهان آن فراخ و بزرگ باشد .
المُنْهَز - [ نهز ] من البئْر : لبه و اطراف چاه كه نمايان باشد .
المَنْهَس - [ نهس ] : شير و يا گرگ ، جائى كه در آن چيزى گرفته و خورده مىشود .
المِنْهَس - [ نهس ] : بسيار گيرنده و خورنده ، شير درنده .
المَنْهَكَة - [ نهك ] : آنچه كه باعث خستگى و فرسودگى شود .
المَنْهَل - ج مَنَاهِل [ نهل ] : آبشخور ، جاى نوشيدن آب در راه ، آب نوشيدن .
المَنْهُوب - : مفع ، خواهش فورى .