على عليه السلام به امام حسن عليه السلام فرمود : اى حسن ! آن را تحويل بگير !
امام حسن عليه السلام شتر را گرفت و على عليه السلام به راه افتاد . آنگاه عرب بيابانگرد ديگرى با همان قيافه و لباس متفاوت با امام عليه السلام برخورد كرد و به وى گفت : اى على ! آيا اين شتر را مىفروشى ؟
على عليه السلام فرمود : با آن چه كار مىكنى ؟
مرد عرب گفت : در نخستين نبردى كه براى پسر عمويت رخ مىدهد ، با اين شتر خواهم جنگيد .
على عليه السلام فرمود : اگر بپذيرى ، اين شتر به رايگان مال تو !
مرد عرب گفت : من پول آن را دارم و آن را در برابر پول مىخرم . آن را به چه مبلغى خريدهاى ؟
على عليه السلام گفت : به صد درهم .
مرد عرب گفت : صد و هفتاد درهم مال تو .
على عليه السلام به امام حسن عليه السلام فرمود : صد و هفتاد درهم را بگير و شتر را تحويل بده . صد درهم از اين پول مال فروشندهء شتر و هفتاد درهم مال ما تا با آن چيزى بخريم .
امام حسن عليه السلام درهم را گرفت و شتر را تحويل داد . . . . »
در احاديث باب 35 ، مناسب با اين بحث گذشت .
در حديث دعائم الاسلام ، اين سخن امام عليه السلام خواهد آمد : « فروش ديگر كالاها پيش از پرداخت بهاى آنها اشكال ندارد . »
« 1 » و در احاديث باب 9 از بابهاى معاملهء ميوهها ، مناسب با اين بحث خواهد آمد .
باب 41 حكم بيع مبيع قبل از قبض آن
1619 - 32832 - ( 1 ) عبدالرحمن بن ابى عبدالله مىگويد : « به امام صادق عليه السلام گفتم : شخصى يك كرّ گندم بدهكار است . يكى كرّ گندم از فرد ديگرى مىخرد و به طلبكار مىگويد : بيا گندم خود را تحويل بگير . امام عليه السلام فرمود : اشكالى ندارد . »
1620 - 32833 - ( 2 ) جميل بن دراج مىگويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال كردم : شخصى مواد خوراكى مىخرد و پيش از تحويل ، آن را مىفروشد . امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد .
و گفتم : و آن مرد [ كه گندم را پيش از قبض آن فروخته ] كسى را كه از او [ اين گندم را ] خريده ، براى تحويل گرفتن و پيمانه كردن آن گندم وكيل مىكند .
امام عليه السلام فرمود : اشكالى در آن نيست . »
هامش
( 1 ) . 22 / 574 باب 42 از بابهاى خريد و فروش ، حديث 19 ( 32850 ) .