و در حديث حمران اين سخن امام عليه السلام گذشت : « . . . و مشاهده كردى كه درآمد انسان از كم دادن در پيمانه و وزن است . . . و مشاهده كردى كه هر گاه يك روز بر انسان بگذرد و در آن روز گناه بزرگى همانند فجور يا كم دادن پيمانه و وزن يا انجام حرام يا شرابخوارى انجام نداده باشد ، ناراحت و غمگين است . »
« 1 » و در حديث معاويه به امام عليه السلام گفت : « خداوند تو را رحمت كند ! ما را از اين كارها آگاه كن ، تا نابودى دنيا و روى آوردن آخرتمان را بشناسيم . امام عليه السلام فرمود : بسيار خوب ! هنگامى كه مردانتان به مردان بسنده مىكنند . . . و پيمانه كم داده مىشود . » 2
و در احاديث باب 12 از بابهاى خريد و فروش و شرايط آن ، مناسب با اين بحث گذشت .
و در حديث اصبغ ، اين سخن از امام خواهد آمد : « تاجر تبهكار است و تبهكار در آتش است مگر آن كس كه حق بگيرد و حق بدهد . » « 3 »
و در احاديث باب 11 از بابهاى مستحبات تاجر مناسب با اين بحث خواهد آمد .
و در حديث من لا يحضره الفقيه اين سخن از امام عليه السلام گذشت : « بدترين مكانهاى زمين ، بازارهاست ؛ زيرا برخى در پيمانه كم مىگذارند يا وزن را سبك مىكنند يا در ذرع كم مىدهند . » « 4 »
و در حديث اصبغ اين سخن امام عليه السلام گذشت : « زمانى بر مردم خواهد آمد كه كارهاى ناپسند برداشته مىشود . . . در پيمانهها و وزنها كم گذاشته مىشود . » « 5 »
باب 15 پيمانه كردن گردو براى فروش
1515 - 32728 - ( 1 ) حلبى مىگويد : « از امام صادق عليه السلام سؤال شد : گردو را نمىتوان شمارش نمود . آيا مىتوان يك پيمانه از آن را شمرد و بقيه را بر اساس آن محاسبه نمود ؟
امام عليه السلام فرمود : اشكال ندارد ! »
هامش
( 1 ) 1 و 2 . باب 12 از بابهاى مبارزه با نفس ، حديث 22 و 23 و 29 و 33 و 37 .
( 3 ) . 23 / 40 باب 1 از بابهاى مستحبات تاجر ، حديث 1 ( 32939 ) .
( 4 ) . 23 / 100 باب 36 از بابهاى مستحبات تاجر ، حديث 1 ( 33123 ) .
( 5 ) . 23 / 179 باب 1 از بابهاى رباخوارى حديث 48 ( 33405 ) .