امام عليه السلام فرمود : اگر زمين ملك اوست ، مىتواند ديگران را از آن بازدارد و در نياز خود به كار گيرد .
و به امام عليه السلام گفتم : شخصى چراگاهها را مىفروشد .
امام عليه السلام فرمود : اگر زمين ملك اوست ، اشكال ندارد . »
1462 - 32675 - ( 2 ) در كتاب من لا يحضره الفقيه روايت مىكند كه : « پيامبر اكرم عليه السلام دربارهء بيابانگردان حكم كرد كه از مازاد آب جلوگيرى نكنند و مازاد چراگاه را نفروشند . »
1463 - 32676 - ( 3 ) يونس از برخى شيعيان روايت مىكند كه از امام صادق عليه السلام سؤال كرد :
« شخص مسلمانى مزرعهاى دارد كه در آن كوهى « 1 » واقع شده است كه خريد و فروش مىشود .
برادر مسلمان دامدارش كه نياز به كوه دارد ، نزد او مىآيد . آيا براى وى جايز است كوه را به او بفروشد همانگونه كه به ديگران مىفروشد و اگر مجاناً از وى خواست ، از او بازدارد ؟ مزرعهدار و آنچه در اين مورد مىگيرد چه حكمى دارد ؟
امام عليه السلام فرمود : فروختن كوهش به برادر مسلمانش جايز نيست ؛ چون كوه متعلق به او نيست و تنها فروش آن به غير مسلمانان جايز است . »
1464 - 32677 - ( 4 ) در كتاب دعائم الاسلام روايت مىكند كه : « پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از فروختن آب و چراگاه و آتش نهى كرد . »
1465 - 32678 - ( 5 ) در كتاب الجعفريات از على عليه السلام روايت مىكند كه : « پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : جلوگيرى از پنج چيز جايز نيست : آب ، نمك ، چراگاه ، آتش و دانش . و برترى دانش ، بهتر از برترى عبادت است و كاملكنندهء دين ، ورع و پرهيز از گناه است . »
احاديث باب آينده را بنگر كه با اين بحث مناسب است .
و در احاديث باب 5 از كتاب احياء الموات ، مناسب با اين بحث خواهد آمد .
هامش
( 1 ) . در متن حديث واژهء « جبل » آمده است كه به معناى كوه است و در برخى نسخهها به جاى آن « جلّ » آمده است كه به معناى علفهاىباقيمانده در زمين پس از برداشت محصول است . يقيناً « جل » درست است !