باب 2 مسؤوليت خريدار مال سرقتى چنانچه شاهدى بر خريدش اقامه نكند
1453 - 32666 - ( 1 ) ابو عمر سراج از امام صادق عليه السلام سؤال كرد : « نزد شخصى ، مال سرقتى يافت شد . امام فرمود :
اگر بر فروشندهء آن گواه نياورد ، مسؤول آن است . »
باب 3 هر كسى ملك خود و ملك ديگرى را بفروشد ، بيع در ملك وى صحيح است
1454 - 32667 - ( 1 ) محمد بن الحسن صفار در نامهاى از امام حسن عسكرى عليه السلام سؤال كرد :
« شخصى مزرعهء خود را كه از زمينهاى واگذارشدهء حكومت است ، به ديگرى فروخت و در زمان شاهد گرفتن بر معامله ، حدود آن را نمىدانست . از اين رو به خريدار گفت : وقتى حدود آن را براى تو آوردند ، بر آن شاهد بگير ! آيا اين معامله صحيح است يا نه ؟
امام عليه السلام در جواب مرقوم فرمود : آرى و سپاس ويژه خداوند است !
و به امام عليه السلام نوشت : شخصى مالك زمينهاى واگذار شده از سوى حكومت است . آن زمين چند مرحله از محل سكونتش دور است و محدودهء آن زمين برايش نيامده است . و تنها محدودهء قريه را مىداند . از سوى ديگر ، وى تصميم به حركت براى حج دارد و مىخواهد آن زمين را بفروشد . از اينرو در وقت معامله به گواهان مىگويد : شاهد باشيد كه من تمام قريهاى را كه حدود چهارگانهاش از اين قرار است به اين شخص فروختم . آيا اين معامله جايز است با اينكه فروشندهء مالك بخشى از آن قريه است و با اين حال به تمام آن براى مشترى اقرار مىكند ؟
امام عليه السلام در پاسخ نوشت : فروختن غير ملك جايز نيست و لازم است از فروشنده چيزى خريدارى شود كه مالك آن است .
و نوشت : آيا براى گواهى كه بر همهء قريه شاهد گرفته شده است ، جايز است كه بر بخشهاى آن شهادت دهد - در صورتى كه حدود آن را به وسيلهء گروهى از افراد عادل آن قريه بشناسد ؟
امام عليه السلام فرمود : آرى ، بر چيزى كه فهميده و شناخته شده است ، شهادت مىدهند - ان شاء الله .
و نوشت : شخصى به ديگرى مىگويد : گواهى مىدهم كه همهء خانهاى كه در فلان محل قرار دارد ، با تمام حدودش و تمام كالاى درون آن متعلق به فلانى است . ( آيا كالاى درون خانه كه متعلق به مشترى است ) چه چيزى است ؟
امام عليه السلام در پاسخ نوشت : براى اوست هر آنچه خريدار به آن احاطه دارد - ان شاء الله .