و بپرهيز از منت نهادن بر مردم پس از نيكى يا گزافهگويى در عملكرد يا وعده دادن و خلاف آن عمل كردن ؛ چرا كه منت ، نيكى را نابود مىكند و گزافهگويى ، نور حق را مىبرد و خلف وعده ، نزد خدا و مردم كينه ايجاد مىكند . خداوند تعالى مىفرمايد : گفتن آنچه بدان عمل نمىكنيد ، نزد خداوند كار بسيار زشت و زنندهاى است .
و بپرهيز از شتاب در كارها پيش از فرارسيدن زمانشان يا سستى در كارها هنگام امكان انجامشان يا لجاجت و عناد هنگام ناشناخته بودنشان يا كوتاهى و ناتوانى در آنها پس از روشن شدن . پس هر امرى را در جايگاه خويش قرار ده و هر كارى را در وقت خود انجام ده .
و بپرهيز از افزونطلبى در آنچه مردم در آن برابرند و اظهار بىخبرى از آنچه تو مسئول آن هستى و براى ديگران آشكار است ؛ كه تو به كار ديگران مؤاخذه مىشوى و به زودى پردهء امور بالا خواهد رفت و حق مظلوم از تو بازستانده خواهد شد .
غرور و خودخواهىات و فوران خشمت و قدرت دستانت و زبان برندهات را در اختيار داشته باش و از همه اينها با خوددارى از شتابزدگى و تأخير ، حمله خود را حفظ كن تا خشمت فرونشيند و اختيار خويش را به دستگيرى . و به چنين حكومت و تسلطى بر نفس خويش دست نمىيابى مگر آنكه ياد بازگشت به پروردگارت بسيار تو را به خود مشغول دارد . و بر تو واجب است براى آينده ، همواره گذشته را به ياد داشته باشى و آن عبارت است از : حكومتهاى دادگستر پيشين و روشهاى پسنديده و آثار پيامبر بزرگوارمان صلى الله عليه و آله و واجبات كتاب خدا . و از كارهايى كه از ما مشاهده كردى ، پيروى كنى . و در پيروى از اين دستورالعمل كه در آن براى تو حجت را تمام كردم ، تا در صورت هجوم نفست به هوا و هوس بهانهاى نداشته باشى ، سخت تلاش و كوشش كن كه هيچكس جز خدا از بدى حفظ نمىكند و به خير و نيكى موفق نمىگرداند .
رسول خدا صلى الله عليه و آله در سفارشهايش به من همواره به نماز و زكات و نيكى به بردگان تشويق مىكرد و من نيز دستورالعمل خود را با آن به پايان مىرسانم .
هيچ قدرت و نيرويى نيست مگر به وسيلهء خداوند بلندمرتبه و بزرگ . »
بخش پايانى اين دستور العمل
« از خداوند با رحمت گسترده و قدرت بزرگش در برآوردن هر آرزويى ، درخواست مىكنم كه من و تو را موفق كند به هر آنچه خشنودىاش در آن است ؛ و آن پايدارى بر راهى است كه نزد خدا و مردم همراه با نام نيك در ميان بندگان و يادگار و آثارى زيبا در شهرها و بهرهمندى از تمام نعمتها و افزايش بزرگوارى و كرامت عذرى روشن داشته باشيم . و درخواست مىكنم كه زندگىمان را با سعادت و شهادت به فرجام رساند . ما به سوى او باز مىگرديم و سلام بر رسول خدا صلى الله عليه و آله و خاندان پاك و پاكيزهاش . »
اين دستور العمل با اختلاف اندكى در كتاب تحف العقول نيز آمده است .
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 661
مساهمون: السيد البروجردي
ص٦٦١