تخطي إلى المحتوى الرئيسي

جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 653

مساهمون:

ص٦٥٣
سپس در حال نويسندگانت بنگر و كارهايت را به بهترين‌شان بسپار و نوشتن نامه‌هايى كه در آن‌ها نقشه‌ها و رازهايت را مىنويسى ، به جامع‌ترين آن‌ها در ويژگىهاى شايستهء اخلاقى اختصاص ده ؛ از كسانى كه احترام و بزرگوارى ، آنان را به تكبر و سركشى وانمىدارد تا در حضور مردم جرأت مخالفت با تو را پيدا كند و از ارجاع نامه‌هاى كارگزارانت به تو و صدور پاسخ‌هاى درستى از تو و نيز در آنچه به نمايندگى از تو مىدهد و مىگيرد ، بر اثر غفلت كوتاهى نكند . و هيچ پيمان‌نامه‌اى را ضعيف تنظيم نكند و در حل قراردادهايى كه به زيان تو تنظيم شده ، در نماند و در كارها قدر و منزلت خويش را بشناسد كه بىخبر از قدر خويش ، در شناخت قدر ديگران ناتوان‌تر است . آن گاه گزينش آنان نبايد بر اساس اطمينان و شناخت ظاهرى و خوش‌بينى تو انجام پذيرد ، كه مردمان با خوش‌خدمتى و ظاهرسازى - آن‌گونه كه زمامداران مىخواهند - خود را جلوه مىدهند ، در حالى كه در پس پرده ظاهر از خيرخواهى و امانتدارى خبرى نيست ؛ بلكه آنان را بر اساس عملكردشان براى صالحان پيش از خود ارزيابى و گزينش كن و به كسى تكيه كن كه در ميان مردم نيكوترين اثر را از خود بر جاى گذاشته باشد و بيش از ديگران به امانتدارى شناخته شده باشد ، كه اين كار خيرخواهى تو را براى خداوند و براى كسى كه از سويش مسئوليت پذيرفته‌اى به اثبات مىرساند . و در رأس هر يك از كارهايت رئيس و مسئولى را بگمار كه كارهاى بزرگ بر او چيره نگردد و كثرت كار وى را به آشفتگى و سردرگمى دچار نگرداند . و هر چه خود را از كاستىها و كمبودهاى نويسندگان و كارمندانت به بىخبرى زنى و از آن‌ها چشم‌پوشى نمايى ، پىآمدش دامنگيرت خواهد شد . سپس سفارش مرا دربارهء بازرگانان و صنعتگران بپذير و به آنان نيز به نيكى سفارش كن ! - كسبهء درون‌شهرى و تاجران برون‌شهرى و صنعتگران بهره‌رسان با نيروى بدنى را - چرا كه آنان سرچشمهء تمام بهره‌مندىها و تأمين‌كنندهء وسائل زندگى و فراهم‌كنندهء آن‌ها از مكان‌هاى دوردست و دورافتاده - در خشكى و دريا ، كوه و دشت و جاهايى كه نه مردم با آن‌ها سازگارند و نه جرأت بر آن‌ها را دارند - هستند . آن‌ها سازشكارانى هستند كه از شر و زيان‌شان بيم نيست و اهل آشتىاند كه از آشوب‌شان ترسى نيست . و در مركز حكومت و در شهرهاى اطراف به كارهاىشان رسيدگى كن . با اين حال بدان كه ، در بسيارى از آنان تنگ‌نظرى آشكار و بخل‌زننده و احتكار ما يحتاج مردم و سيطره بر قيمت‌ها در خريد و فروش‌ها وجود دارد و اين زيان و فشارى بر تودهء مردم و ننگى بر زمامداران است . پس از احتكار جلوگيرى كن كه يقيناً رسول خدا صلى الله عليه و آله از آن جلوگيرى كرد . و خريد و فروش بايد آسان و راحت بر اساس عدالت انجام پذيرد و قيمت‌ها اجحاف به خريدار و فروشنده نباشد . آن‌گاه پس از نهى تو ، هر كس به احتكار نزديك شد - بدون زياده‌روى - او را مجازات كن و مايهء عبرت ديگران قرار بده .