و احاديث باب 26 از بابهاى مبارزه با نفس و باب 1 و 3 و 9 از بابهاى تقيه را بنگر و در بسيارى از احاديث بابهاى معاشرت ، مانند باب 87 و 89 و 90 و 91 و 92 مطالبى است كه بر بخشى از هدف ما دلالت مىكند .
و در حديث تحف العقول نيز مطالبى بر اين بحث دلالت مىكند .
« 1 » و در حديث عمار از امام صادق عليه السلام گذشت : « سحت و حرام ، گونههاى بسيارى است ؛ بخشى از آنها اموالى است كه از كارهاى حاكمان ستمگر به دست مىآيد . » « 2 »
و در حديث سفارشهاى پيامبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام گذشت : « سه چيز سنگدلى مىآورد : رفتن به درگاه قدرتمندان . » « 3 »
و احاديث باب 39 از بابهاى كسب روا و ناروا را بنگر . « 4 »
و در حديث مفضل بن مزيد خواهد آمد كه : « وى به امام صادق عليه السلام گفت : فدايت گردم ! تو موقعيت مرا در ميان اينها مىدانى . امام عليه السلام فرمود : آنچه به دست آوردى ، در نظر بگير و با آن به برادرانت نيكى كن ؛ زيرا خداوند متعال مىفرمايد : يقيناً نيكىها گناهان را از ميان مىبرد . » « 5 »
باب 41 عمل شايستهء حاكم براى خودش ، كارگزارانش و مردمش
1104 - 32317 - ( 1 ) عبدالله بن سليمان نوفلى مىگويد : « نزد امام صادق عليه السلام بودم كه يكى از ياران عبدالله بن نجاشى وارد شد و پس از سلام ، نامه وى را تقديم امام عليه السلام كرده ، امام عليه السلام نامه را گشود و آن را خواند .
نامه با « بسم الله الرحمن الرحيم » شروع شده بود و در ادامهء آن آمده بود : من به حكمرانى اهواز گرفتار شدهام . پس اگر سرور و مولايم صلاح مىدانند ، حدّ و مرزى براى من مشخص كنند يا الگويى ارائه دهند كه به وسيلهء آن به كارهايى راهنمايى شوم كه مرا به خدا و پيامبرش نزديك گرداند و در نامهء خود كارهايى كه انجامشان را به مصلحت من مىدانند به طور خلاصه بيان كنند و به من بگويند كه از چه كسانى زكات بگيرم و در چه راههايى مصرف كنم و با چه كسى مونس شوم و آرامش يابم و به كه اعتماد و باور داشته باشم و رازهايم را با وى در ميان گذارم . اميد است كه خداوند با راهنمايى شما مرا نجات بخشد ؛ زيرا شما حجت خدا بر خلقش و امين خداوند در شهرهايش هستى . نعمتهاى خداوند بر شما مستدام باد !
هامش
( 1 ) . 22 / 186 باب 1 بابهاى كسب روا و ناروا ، حديث 16 ( 31799 ) .
( 2 ) . 22 / 211 باب 10 بابهاى كسبهاى روا و ناروا ، حديث 2 ( 31851 ) .
( 3 ) . 22 / 253 باب 22 بابهاى كسبهاى روا و ناروا ، حديث 2 ( 32008 ) .
( 4 ) . 22 / 327 .
( 5 ) . 22 / 420 باب 42 بابهاى كسب روا و ناروا ، حديث 33 ( 32365 ) .