كهانت پايان يافت . پس كهانت و غيبگويى وجود ندارد . آنگاه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اين آيه را تلاوت فرمود :
مگر كسى كه استراق سمع كند ، كه شهاب آشكارى او را تعقيب مىكند . و همچنين اين آيه را تلاوت فرمود : و همانا ما در مكانهايى از آسمان براى استراق سمع مىنشستيم ، ولى هر كس اكنون گوش فرادهد ، شهابى آماده و در كمين خود مىيابد . »
942 - 32156 - ( 13 ) در كتاب الاحتجاج در ضمن پرسشهاى مرد زنديقى از امام صادق عليه السلام آمده است :
« زنديق پرسيد : اصل و ريشهء كهانت از كجاست ؟ و از كجا از آينده به مردم خبر داده مىشود ؟
امام فرمود : در جاهليت در دوران فترت پيامبران ، كهانت پديد مىآمد . كاهن به منزلهء داور و قاضى بود كه مردم امورى را كه در ميانشان اشتباه مىشد [ و در آنها اختلاف نظر داشتند ] به وى مراجعه مىكردند و او از حوادث آينده به آنها خبر مىداد . اين كار از راههاى گوناگونى انجام مىگرفت ؛ تيزبينى چشم ، سرعت انتقال ، تيزهوشى ، وسوسهء نفس و بلاها و رياضتهاى روح همراه با القائات قلبى . براى اينكه شيطان به حوادث آشكار در زمين آگاه است و آنها را به كاهن گزارش مىدهد و به او مىگويد در زمين - در خانهها و اطراف آن - چه حوادثى اتفاق خواهد افتاد . ولى دربارهء اخبار آسمانى ، شيطانها در مكانهاى استراق سمع مىنشستند ؛ زيرا در آن زمانها از آنان جلوگيرى نمىشد و به وسيلهء ستارگان رانده نمىشدند و تنها از استراق سمع آنها جلوگيرى مىشد تا در زمين راهى به اخبار آسمانى نظير وحى تحقق نيابد و آنچه از جانب خدا براى اثبات حجت [ و نبوت ] و بر طرف كردن شبهات به سوى اهل زمين آمده است ، براى آنان اشتباه نگردد .
و شيطان [ گاهى ] يك كلمه از خبرهاى آسمانى دربارهء حوادثى كه خداوند اراده كرده در ميان آفريدهها و مخلوقاتش پديد آورد ، مىشنيد ، آنگاه آن را به سرعت مىربود ، به زمين مىآورد و به كاهن القا مىكرد . وى نيز كلماتى از جانب خود بر آنها مىافزود و حق و باطل را در هم مىآميخت .
پس آن خبرهاى كاهن كه مطابق با حق است ، از آن خبرهايى است كه شيطان شنيده و به وى رسانده است و آنچه را در آن به خطا و اشتباه مىرفت ، باطلى است كه خود بر آن افزوده است .
آنگاه از زمانى كه شيطانها از استراق سمع جلوگيرى شدند ، كهانت و غيبگويى پايان يافت .
و امروز شيطانها اخبارى كه مردم در ميان خود گفتگو مىكنند و به هم مىگويند ، به كاهنان خود مىرسانند .
و شيطانها اخبار حوادث دوردست را به يكديگر مىرسانند ؛ مثل خبر دزدى ، قتل و پنهان شدن .
و آنها همانند مردم ، راستگو و دروغگو هستند . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 505
مساهمون: السيد البروجردي
ص٥٠٥