امام عليه السلام فرمود : . . . برخى از كلمات آن است كه بيان كرديم و يقين يكى از آنهاست به دليل سخن خداوند عز و جل : و آن گونه ملكوت [ فرمانروايى و نظم ] آسمانها و زمين را به ابراهيم نشان داديم تا از يقينكنندگان باشد .
و از آن كلمات ، معرفت و شناخت به قديم بودن آفريدگارش و يگانه دانستن وى و منزه نمودن خدا از تشبيه است ؛ به طورى كه به ستارگان و ماه و خورشيد نگريست و به وسيلهء غروب كردن هر كدام بر حدوث آن و به وسيلهء حادث بودنش بر پديدآورندهاش استدلال كرد . سپس خداوند به ابراهيم آموخت كه داورى بر اساس نجوم اشتباه است ؛ آنجا كه فرمود : يك نگاه به ستارگان افكند ، آنگاه گفت : من بيمارم !
همانا خداوند استدلال به نجوم را به يك نگاه مقيد كرد ؛ زيرا يك نگاه ، موجب اشتباه نيست مگر پس از دومين نگاه به دليل سخن پيامبر صلى الله عليه و آله كه به على عليه السلام فرمود :
اى على ! نخستين نگاه به سود تو و دومين نگاه به زيان تو - نه به سودت - است . . . . »
903 - 32118 - ( 26 ) محمد بن بسام از امام صادق عليه السلام روايت مىكند ، كه فرمود :
« گروهى مىگويند نجوم از رؤيا صحيحتر است . نجوم هنگامى صحيح بود كه براى يوشع بن نون و امير مؤمنان عليه السلام خورشيد بازگردانده نشده بود . پس آن هنگام كه خداوند براى اين دو خورشيد را بازگرداند ، دانشمندان نجوم در آن گمراه شدند ، برخى به واقع مىرسند و برخى به خطا مىروند . »
904 - 32119 - ( 27 ) يعقوب بن شعيب مىگويد : « تفسير اين آيه را از امام صادق عليه السلام پرسيدم : و بيشتر آنان به خدا ايمان نمىآورند ، مگر در حالى كه شرك مىورزند .
امام عليه السلام فرمود : آنان مىگفتند : به خاطر غروب فلان ستاره و طلوع فلان ستاره بر ما باران مىبارد و برخى از آنان نزد كاهنان مىرفتند و آنها را در گفتارشان تصديق مىكردند . »
905 - 32120 - ( 28 ) عبدالرحمان سلمى مىگويد : « على - كه درود خدا بر او باد - در عيد قربان براى ما اينگونه تلاوت كرد : هرگاه باران بر شما مىبارد ، با تكذيب كردن [ خداوند ] از وى سپاسگزارى مىكنيد .
و پس از آنكه [ از ميان مردم ] رفت ، فرمود : قطعاً مىدانم كه برخى از آنان مىگويند : چرا اين را تلاوت كرد ؟ به اين دليل آن را خواندم كه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شنيدم اينگونه مىخواند : همانا هر گاه باران بر آنان مىباريد ، مىگفتند : به خاطر غروب فلان ستاره و طلوع فلان ستاره بر ما باران فرستاد ، پس خداوند نازل كرد : هرگاه باران بر شما مىبارد با تكذيب كردن [ خداوند ] از آن سپاسگزارى مىكنيد . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 475
مساهمون: السيد البروجردي
ص٤٧٥