و در حديث عمر گذشت : « همانا در هر شبِ ماه رمضان خداوند گروهى را از آتش آزاد مىكند ، مگر كسى كه روزهاش را با مستكننده افطار كند يا كينهتوز يا صاحب شاهين باشد . راوى پرسيد : صاحب شاهين چيست ؟
امام عليه السلام فرمود : شطرنج . » « 1 »
و در احاديث متعددى از باب 11 مبارزه با نفس ، مطالبى بر كبيره بودن قمار دلالت مىكند .
و در حديث ابوخالد اين سخن گذشت : « و گناهانى كه موانع ساير گناهان را برمىدارد [ و زمينهء ارتكاب ساير گناهان را فراهم مىسازد ] شرابخوارى و قماربازى است . » « 2 »
و در حديث حمران اين سخن گذشت : « . . . و [ هنگامى كه ] ديدى قمار آشكار و شايع شد و ديدى شراب آشكارا فروخته مىشود . . . » 3
و در حديث ابن مسعود از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گذشت : « . . . آنان دورويان اين امت در آخر الزمان هستند ؛ شرابخواران و كعببازان [ قماربازان ] . » « 4 »
و در حديث محمد بن احمد گذشت كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از سلام كردن به چهار گروه نهى كرد . . . و بر بازىكننده با نرد . »
و همچنين سخن پيامبر صلى الله عليه و آله : « شما را از سلام كردن به شطرنجبازان بازمىدارم . » « 5 »
و در حديث اصبغ اين سخن گذشت : « شش گروه سلام كردن به آنان سزاوار نيست . . . و همنشينان با نرد و شطرنج . » 6
و در حديث مسعده گذشت : « بر همنشين شطرنج و نرد سلام نكنيد . » 7
و در حديث تحف العقول از امام صادق عليه السلام گذشت : « همانا خداوند صنعت و حرفهاى را حرام كرد كه همهء آن حرام است و تنها فساد از آن برمىخيزد ؛ مانند برابط و نىها و شطرنج و هر آلت لهو و سرگرمى . » « 8 »
و در حديث شحام از امام صادق عليه السلام گذشت : « پليدى از بتها شطرنج است . » « 9 »
و در حديث عبدالاعلى 10 و هشام 11 نيز نظير آن گذشت .
و در حديث دعائم از امام صادق عليه السلام در تفسير آيهء : و كسانى كه در [ مجلس ] باطل حاضر نمىشوند ، امام عليه السلام فرمود : « [ مقصود ] غنا و شطرنج است . » « 12 »
و بنگر باب 21 از كسبهاى روا و ناروا .
و از كتاب فقه الرضا گذشت : « هر كس چهل روز در خانهاش طنبور يا عود يا يكى از آلات لهو مانند معزفه و شبيه به آنها را نگهدارد ، به تحقيق در خشم خدا فرورفته ، پس اگر در مدت چهل روز بميرد ، تبهكار و فاسق مرده است و جايگاهش آتش است و چه بد دگرگونى و تحولى است . » « 13 »
و در كتاب المقنع اين سخن از معصوم عليه السلام گذشت : « و از همهء آلات لهو و بازى با انگشترها و اربعهء عشر دورى كن . » 14
هامش
( 1 ) . باب 1 فضيلت ماه رمضان ، حديث 12 .
( 2 ) 2 و 3 . باب 12 مبارزه با نفس ، حديث 27 و 33 .
( 4 ) . باب 12 مبارزه با نفس حديث 36 .
( 5 ) 5 و 6 و 7 . باب 18 معاشرت ، حديث 15 و 17 و 18 .
( 8 ) . 22 / 191 باب 1 كسبهاى روا و ناروا ، حديث 16 ( 31799 ) .
( 9 ) 9 و 10 و 11 . 22 / 229 - 231 باب 19 كسبهاى روا و ناروا ، حديث 1 و 5 و 7 .
( 12 ) . 22 / 231 باب 19 از كسبهاى روا و ناروا ، حديث 9 ( 31926 ) .
( 13 ) 13 و 14 . 22 / 249 - 251 باب 21 از كسبهاى روا و ناروا ، حديث 17 - 19 - 24 - 28 - 31993 - 31995 - 32000 - 32004 .