590 - 31806 - ( 23 ) ابن فضال مىگويد : « شنيدم مردى از امام رضا عليه السلام مىپرسيد : من آرد را [ با الك كردن ] اصلاح مىكنم و مىفروشم و مردم مىگويند اين كار روا نيست ! امام عليه السلام فرمود : چه اشكال دارد ؟ هر چيزى كه خريد و فروش مىشود ، هنگامى كه انسان پرواى از خدا داشته باشد ، اشكالى ندارد . »
591 - 31807 - ( 24 ) وشّا از امام كاظم عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« راه چارهء انسان در كار و كسب اوست . »
592 - 31808 - ( 25 ) محمد بن مسلم از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه امير مؤمنان عليه السلام فرمود : « به راستى خداوند انسان شاغلِ امين را دوست دارد . »
و در حديث ديگرى فرمود : « به راستى خداوند تعالى ، مؤمن شاغل را دوست دارد . »
593 - 31809 - ( 26 ) شخصى به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گفت : « اى رسول خدا صلى الله عليه و آله من به هيچ كارى رو نمىآورم ، مگر اينكه در آن كار [ موفّق نمىشوم و ] به هدف نمىرسم و درآمد كافى به دست نمىآورم !
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : بنگر كارى را كه يك بار درست انجام دادى ، پس همان را ادامه بده ! آن مرد گفت : دباغى !
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : پس دباغى را ادامه بده ! »
در حديث ابن عباس از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گذشت : « هركس مال حرامى به دست آورد ، خداوند هيچ صدقه و برده آزاد كردن و حج و عمرهاى را از وى نمىپذيرد و به تعداد پاداش اينها برايش گناه مىنويسد و هرآنچه از آن مال پس از مرگش باقى بماند ، توشهء وى به سوى آتش خواهد بود . و هركس بتواند مال حرامى به دست آورد و از بيم خداوند آن را رها كند ، در محبت و مهربانى خداوند خواهد بود و دستور داده مىشود او را به بهشت ببرند . »
« 1 » و ساير احاديث آن باب را نيز بنگر كه با موضوع بحث ما مناسبت دارد .
و در حديث ثابت گذشت : « . . . و حق مالت اين است كه آن را جز از راه حلال به دست نياورى و جز در راه [ صحيح ] خودش مصرف نكنى . » « 2 »
در حديث آدم گذشت : « مؤمن كسى است كه راه كسب درآمدش پاك باشد . » « 3 »
و در احاديث باب 3 از بابهاى طلب روزى ، مناسب با اين بحث گذشت و در احاديث باب آينده و بسيارى از بابهاى آينده مطالبى كه بر اين بحث دلالت مىكند ، خواهد آمد .
هامش
( 1 ) . باب 10 از بابهاى وجوب حج ، حديث 4 .
( 2 ) . باب 56 از بابهاى مبارزه با نفس ، حديث 1 .
( 3 ) . باب 64 از بابهاى مبارزه با نفس ، حديث 42 .