28 - ابوالفتح كراجكى ( ؟ - 499 ق )
شيخ ابوالفتح محمد بن على كراجكى طرابلسى . فقيه ، اصولى ، رياضيدان ، ستارهشناس ، اديب ، مسلط به علوم حديث ، فلسفه ، كلام ، نحو ، اخلاق ، تاريخ ، رجال ، تفسير و پزشكى .
وى در محضر استادان بزرگوارى چون شيخ مفيد ، سيد مرتضى علم الهدى ، شيخ طوسى و . . . شاگردى كرد و از هر كدام توشهاى و بهرهاى گرفت . سفرهاى بسيارى به كشورهاى مختلف از جمله فلسطين ، سوريه ، لبنان ، مصر ، بغداد و همچنين شهرهاى دور و كنار خود داشت . با مباحثات و تأليفات خود كه نزديك 80 اثر مىشود به بررسى مذاهب اسماعيليه ، فرق اهل تسنن ، يهوديت و مسيحيت پرداخت و برترى شيعه و مذهب اماميه را بر همگان آشكار كرد .
وى در لبنان و شهر صور درگذشت .
تأليفات وى :
1 - كنز الفوائد ؛
2 - روضة العابدين و نزهة الزاهدين ؛
3 - الرسالة الناصريه ؛
4 - معدن الجواهر و . . .
قرن ششم
29 - فضل بن حسن طبرسى ( عشر 480 - 548 ق )
امام سعيد ابوالفضل بن حسن طبرسى . مفسر ، فقيه ، محدث ، عالم به حساب ، جبر ، مقابله و نحو . ملقب به امين الدين يا امين الاسلام .
گويند وى در مشهد سناباد طوس متوطن بوده است . در 523 ق در سبزوار جايگير شد و به تعليم و تصنيف پرداخت . وى در تأليفاتش داراى اختيار بود ؛ مثلا از كتاب مقتصد در نحو ، اختيارى نيكو كرده است به غايت كمال ؛ و از تفسير امام زمخشرى ( كشّاف ) اختيارى كرده است فى غايه الجوده .
فرزند وى ( حسن بن فضل طبرسى ) و فرزند زادگانش همگى از اكابر روزگار و فقهاى