492 - 31708 - ( 22 ) از امير مؤمنان عليه السلام روايت شده كه در بيان راههاى معيشت مردم فرموده است : « . . . و روش تجارت در اين سخن خداوند بيان شده است : اى كسانى كه ايمان آورديد ، هر گاه تا زمان معين به يكديگر وامى داديد آن را بنويسيد . . .
« 1 » . پس خداوند سبحان چگونگى خريد كالا را در سفر و وطن و چگونگى تجارت را به آنان آموزش داد ؛ چرا كه تجارت از راههاى معاش و گذران زندگانى است . »
493 - 31709 - ( 23 ) حماد بن عثمان روايت مىكند كه امام صادق عليه السلام فرمود : « ترك تجارت از عقل مىكاهد . »
494 - 31710 - ( 24 ) معاذ بن كثير به امام صادق عليه السلام عرض كرد : « من توانگر شدهام ؛ آيا تجارت را رها كنم ؟
امام عليه السلام فرمود :
اگر چنين كنى ، عقلت كاهش مىيابد . » يا سخنى شبيه به اين فرمود .
495 - 31711 - ( 25 ) اسباط بن سالم مىگويد : « روزى نزد امام صادق عليه السلام بودم كه وى سراغ معاذِ كرباس فروش را گرفت . به امام عليه السلام گفته شد : تجارت را رها كرده است .
امام عليه السلام فرمود : كار شيطان است ! كار شيطان است ! به درستى كه هر كس تجارت را رها كند ، دو سوم عقلش كاهش مىيابد . آيا نمىداند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله از يكى از كاروانهاى شام [ جنسى ] خريد ، با آن تجارت كرد و سود برد و بدهى خود را پرداخت كرد ؟ »
496 - 31712 - ( 26 ) اسباط بن سالم مىگويد : « نزد امام صادق عليه السلام رفتم . امام عليه السلام پرسيد : عمر بن مسلم چه كرد ؟ من گفتم : خوب است ولى تجارت را رها كرده است . امام عليه السلام سه مرتبه فرمود : كار شيطان است ! آيا نمىداند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله از كاروان شام خريد كرد و از آن به مقدارى سود برد كه بدهىاش را پرداخت و در ميان خويشاوندانش تقسيم كرد . خداوند مىفرمايد : مردانى كه هيچ تجارت و سوداگرى آنان را از ياد خدا و برپاداشتن نماز باز نمىدارد . . .
افسانه سرايان مىگويند : گروهى [ كه قرآن را ستوده ] تجارت نمىكردند . دروغ مىگويند بلكه آنان نماز را در وقت خود ترك نمىكردند و اين برتر است از كسى كه در نماز حاضر مىشود و تجارت نمىكند . »
هامش
( 1 ) . بقره 2 / 282 .