باب 11 نكوهش سستى و تنبلى در معاش و آرزوى خواب و بيكارى زياد
خداوند متعال مىفرمايد :
و حتماً آنها را گمراه خواهم كرد ، به آرزو سرگرمشان مىكنم و به آنان دستور مىدهم تا گوش چارپايان را بشكافند .
به آنان وعده مىدهد و به آرزو سرگرمشان مىكند و شيطان جز فريب و نيرنگ به آنها وعده نمىدهد .
آنان جايگاهشان دوزخ است و از آن راه گريزى نمىيابند « 1 » .
[ پاداش الهى ] به آرزوهاى شما و آرزوهاى اهل كتاب نيست . هر كس كار بدى انجام دهد ، به آن پاداش داده خواهد شد و غير از خدا براى وى سرپرست و ياورى نمىيابى « 2 » .
و ما پيش از تو هيچ رسول و پيامآورى را نفرستاديم مگر آنكه هر گاه آرزو مىكرد شيطان در آرزوهاى وى القا مىكرد ، پس خداوند القائات شيطان را از ميان برمىداشت سپس نشانههاى خود را محكم و استوار مىكرد و خداوند دانا و با حكمت است « 3 » .
204 - 31418 - ( 1 ) محمد بن مسلم از امام باقر عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« من كسى را كه در كار دنيايش تنبل باشد ، دشمن دارم . هر كس در كار دنيايش كسل و بىحال باشد ، در كار آخرتش بىحالتر خواهد بود . »
205 - 31419 - ( 2 ) مسعده بن صدقه مىگويد : « امام صادق عليه السلام به يكى از يارانش نوشت : پس از حمد و ثناى خدا .
با دانشمندان جدال و بحث بيهوده نكن ؛ با سبك مغزان نزاع نكن كه دانشمندان با تو دشمن شوند و سفيهان ناسزايت گويند و در طلب معاش سستى و تنبلى نكن تا سربار ديگران ( يا خانوادهات ) نشوى » .
206 - 31420 - ( 3 ) امير مؤمنان عليه السلام فرمود :
« سستى و تنبلى ، آخرت را تباه مىكند . »
207 - 31421 - ( 4 ) و نيز فرمود :
« هر كس تنبلى و سستىاش مداومت يابد ، آرزويش ناكام و عملش زشت خواهد شد . »
208 - 31422 - ( 5 ) ابن قداح از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« تنبلى و سستى ، دشمن كار و عمل است » .
209 - 31423 - ( 6 ) حمادِ قصاب از امام صادق عليه السلام روايت مىكند كه فرمود :
« در طلب معاش ، تنبلى و سستى نكنيد ؛ زيرا پدران ما در جستجوى روزى مىدويدند و تلاش مىكردند . »
هامش
( 1 ) . نساء 4 / 119 - 121 .
( 2 ) . نساء 4 / 123 .
( 3 ) . حج 22 / 52 .