شرك به خدا در آنچه بر او واجب كرده است ، ارضاى كينهتوزى به بهاى نابودى خود ، اقرار به امرى كه غير او انجام مىدهد ، اظهار بدعت در دين به منظور رستگار شدن در نزد مردم ، شادمانى از ستايش مردم به آنچه انجام نمىدهد ، خودستاى فخرفروش و صاحب و بزرگى و دروغ و تحقير . اى مردم ، اهتمام درندگان به تجاوز است ، اهتمام چهارپايان به شكمشان است . زنان اهتمامشان به مردان است و مؤمنان دلسوز ، ترسان هستند . خداوند ما و شما را از آنان قرار دهد . »
127 - 31341 - ( 9 ) اصبغ بن نباته از امير مؤمنان عليه السلام روايت مىكند كه به يارانش فرمود :
« به يقين بدانيد ، هر چند چارهانديشى بندهاى بزرگ و طلبش شديد و نقشههايش قوى و دقيق باشد ، خداوند بيش از آنچه در ذكر حكيم [ / لوح محفوظ ] مقرر و معين كرده ، برايش قرار نداده است .
پس هر كس اين نكته را بشناسد و آن را درك كند ، آسودهترين مردم است ؛ افزون بر آنكه به منافعش خواهد رسيد .
و ترككنندهء آن ، درگيرترين مردم است و زيان خواهد ديد و ستايش مخصوص خداست كه پروردگار جهانيان است .
چه بسا بهرهمند از نعمتى كه نعمت دامى است فراروى او ، و چه بسا گرفتارى نزد مردم كه برايش ساخته و آماده مىگردد . پس اى شنونده ، بر تلاشت باقى بمان و از شتابت بكاه و قبر و معادت را به ياد آور ؛ چرا كه بازگشت تو به سوى خداست و هرگونه عمل كنيد ، پاداش مىگيريد . »
128 - 31342 - ( 10 ) و نيز از حضرت على عليه السلام روايت شده كه فرمود :
« به يقين بدانيد ، هر چند چارهانديشى بندهاى بزرگ و طلبلش افزون و نقشهاش قوى و محكم باشد ، خداوند بيش از آنچه در ذكر حكيم [ / لوح محفوظ ] مقرر و معين كرده ، برايش قرار نداده است و بندهء ناتوان و بيچارهاش را از رسيدن به آنچه در ذكر حكيم [ / لوح محفوظ ] برايش مقرر كرده ، جلوگيرى نكرده است .
آگاه از اين نكته و عمل كنندهء به آن ، آسودهترين مردم و بهرهمند است . و ترككنندهء آن ، درگيرترين مردم و در زيان است .
چه بسا بهرهمند از نعمتى كه نعمت ، دامى است فرارويش ؛ و چه بسا فرد مبتلائى كه امور به وسيلهء گرفتارى برايش ساخته و آماده مىشود .
پس اى شنونده ، بر سپاست بيفزا و از شتابت بكاه و در منتهاى روزى است بايست . »
129 - 31343 - ( 11 ) همچنين از آن حضرت گزارش شده كه فرمود :
« چه بسا كسى كه خود را به زحمت مىاندازد و بر وى سخت گرفته شده است . و چه بسا كسى كه در طلب ، ميانهرو است و تقدير به وى كمك مىكند . »
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى) — صفحة 117
مساهمون: السيد البروجردي
ص١١٧