جواب گفت : من پيش حاج سيد محمد حسن بودم وقتى كه سيد آمد به طهران و در منزل حاجى منزل كرد من مهماندار او بودم و از آنجا آشنا شدم .
سؤال شد : مشهور است كه تو يك خواهرت را در كرمان كشتى ؟
جواب گفت : خدا كشت اما مرا متهم كردند و گفتند تو كشتى .
در اينجا استنطاق ميرزا محمد رضا ، كه روز بعد يا فرداى روز بعد در 12 اوت 1896 به دار آويخته شد ، به پايان رسيد . آنان كه از مناظر ترسناك لذت مىبرند ، در صفحهء 26 كتاب دكتر « والتر شوتس »
( Walter Schulz )
، تحت عنوان
" Das Reisebuch Ibrahim Begs , oder Nachteiligen Folgen Seines Patriotismus , ausdem persischen ubersetzt "
[ سياحتنامهء ابراهيم بيگ يا بلاى تعصب او ، ترجمه فارسى ] ، تصويرى از اعدام وى را خواهند يافت . او نه مىتوانست و نه ، چنان كه از استنطاق وى برمىآيد ، انتظار داشت كه از سرنوشتى بهتر برخوردار گردد .
و در واقع اين امر نشانگر شخصيت ملايم مظفر الدين شاه بود كه وى به مرگى وحشتناكتر محكوم نگرديد . از اين گذشته ، من نه از طريق مقامات ايرانى ، بلكه از طريق ايرانيانى كه تا حدودى همان مواضع ميرزا رضا را داشته و شايد در پارهاى موارد نه تنها نسبت به وى همدردى كه حس ستايش و تحسين داشتند ، كسب اطمينان نمودم كه وى مورد شكنجه قرار نگرفته است . سه تن قربانى ديگر ، كه وى آنان را در زمرهء معاشران خود در قسطنطنيه ذكر مىكند ، بنا به درخواست حكومت ايران از آن شهر اخراج و ، چنان كه پيش از اين گذشت ، در 17 ژوئيه 1896 ، مخفيانه در زندان تبريز كشته شدند ؛ گرچه تا مدتها سرنوشت ايشان نامعلوم بود . برجستهترين اين سه تن حاج شيخ احمد [ روحى ] كرمانى بود كه فردى بسيار آگاه و صاحب ظاهرى باهيبت بود و من مدتى با وى مكاتبه داشتم و اين مكاتبه از سوى وى در 18 اكتبر 1890 آغاز گرديد و به گمانم تا 3 ژانويه 1894 ادامه يافت . وى بسيارى از كتب ناياب و گرانبها را براى من تهيه يا نسخهبردارى كرد و اگرچه هرگز او را نديدم ، امّا ، به توانايى و درستى وى اعتقاد راسخ يافتم . ظاهرا سرگرد « دى . سى . فيلات
( Mojor D . C . Phillot )
، كه ترجمهء ماهرانهء وى از كتاب « ماجراهاى حاجى باباى اصفهانى » ، اثر « موريه »
( Morier )
، به فارسى ( چاپ كلكته در 1905 ) را ويرايش نمود ، با من همعقيده است . زيرا تصوير وى را زينتبخش صفحهء اوّل كتاب نموده است . سرگرد فيلات در مورد وى و همزنجيرانش برداشت ذيل را ، در مقدمهاى كه به زبان انگليسى بر اثر مزبور نگاشته ارائه مىدهد ( صفحات 7 و 8 مقدمه ) : -