امپراتور منتشر گرديد . »
« تاكنون در روسيه دوستى با جاسوسان و عناصر فتنهانگيز منحصر به مديران دستگاه پليس و وزارت داخله بود . اكنون شخص امپراتور شروع نموده است . اين يك نقطه حركت خوبى است ! »
نكات ذيل راجع به شاپشال را مديون يك خبرنگار انگليسى كه مدتها در روسيه به سر مىبرده و با وقايع جارى در آنجا كاملا آشنائى داشته است ، هستم .
« شاپشال يك يهودى « فرآئيم » است . بستگان وى صاحبان يك شركت تنباكوفروشى معروف هستند . من از جزئيات مربوط اوايل زندگى وى هيچ اطلاعى ندارم ، مگر اينكه وى شاگرد يك مدرسهء زبان لاتين و يونانى در سن پترزبورگ ( گوروپشز ) بوده است و دورهاى را در دانشكدهء شرقشناسى در دانشگاه سن پترزبورگ به پايان رسانده است . احتمال بسيار است كه هدف وى فعاليت در خدمات كنسولى بوده ، زيرا اكثر دانشجويان دانشكده شرقشناسى با هدف وارد شدن در خدمات كنسولى يا ديپلماتيك فعاليت مىكنند . گفته مىشود كه شاپشال بسيار باهوش بوده و به زبانهاى فارسى ، تركى و عربى تسلط دارد . در حال حاضر ( 28 نوامبر 1909 ) وى بىسروصدا در املاك خود ، در نزديكى تئودوزيا در كريمه ، زندگى مىكند . »
يادداشت شمارهء 13 ( در مورد انجمن مخفى )
نويسندهء كتاب « تاريخ بيدارى ايرانيان » ميرزا محمد ناظم الاسلام ، ادعا مىكند كه يكى بنيانگذاران انجمن مخفى بوده است و از چندين نشست آن ، در ابتداى جلد اوّل كتابش ، گزارش بسيار كاملى ارائه مىدهد . وى روز پنجشنبه ، 18 ذى الحجه 1322 هجرى قمرى ( 23 فوريه 1905 ) را به عنوان تاريخ اوّلين نشست اين انجمن ارائه مىدهد . از جمله افراد حاضر در اين جلسه ميرزا احمد كرمانى ذو الرياستين ، شيخ محمد فيلسوف شيرازى ، سيد برهان خلخالى ، و شيخ حسن على بهبهانى بودند .
سيد محمد طباطبايى نيز يكى از بنيانگذاران اين انجمن بود .
يادداشت شمارهء 14 ( در مورد سپهسالار )
در مقدمهء كتاب « بيدارى ايرانيان » شرحى در مورد سپهسالار ( حاجى ميرزا حسين خان مشير الدوله ) عرضه گرديده است . وى در دارالفنون يا دانشگاه تهران تحصيل كرد و در 1255 ( 40 - 1839 )