تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 347

مساهمون:

ص٣٤٧
آقا خان ، در 1302 ( 5 - 1884 ميلادى ) كرمان را به سوى اصفهان ترك كرد . از آنجا به تهران رفتند و در اين شهر شيخ احمد براى مدتى به تفسير قرآن پرداخت . از آنجا به رشت رفتند و در اين شهر مدتى ميهمان والى اين شهر ، مؤيد الدوله ، بودند كه اين فرد ، درهرصورت ، پس از اطلاع از اينكه آنها مغضوب ناصر الدين شاه هستند ، آنها را بيرون كرد . بدين ترتيب آنها به قسطنطنيه رهسپار شدند و در آنجا شيخ احمد زبان تركى عثمانى ، انگليسى و فرانسه را فراگرفت و از طريق تدريس زبان و ترجمه امرارمعاش مىكرد . وى به زيارت مكه رفت و در راه بازگشت از آنجا مدتى در « حلب » توقف و در اين‌جا توسط ميرزا آقا خان به ميرزا حسن خان خبير الملك ، كه سركنسول ايران در آنجا بود ، معرفى گرديد . اين سه تن ، به تشويق سيد جمال الدين ، شروع به ايفاى يك نقش فعال در تبليغ اتحاد اسلام نمودند و نامه‌هاى بسيارى به علماى شيعهء ايران ، كربلا و نجف نوشتند . شيخ احمد حتى دستور داد مهرى براى وى ساخته شود كه حاوى اين نوشته بود :
داعى اتحّاد اسلامم * احمد روحى آمده نامم
امين السلطان ، كه شديدا از اين فعاليت آزرده شده بود ، تلاش كرد آنها را دستگير كند و بدين منظور دستوراتى براى ميرزا محمود خان علاء الملك ، كه در آن موقع سفير ايران در پايتخت عثمانى بود ، ارسال داشت و اين شخص در 1312 هجرى قمرى ( 5 - 1894 ميلادى ) موفق گرديد كه حكومت عثمانى را وادار به تبعيد اين سه تن يار به طرابوزان كند ، به اين بهانه كه آنها افرادى خطرناك و آشوبگر بوده و در تحريك ناآراميهاى اخير ارامنه دخيل بوده‌اند و به‌علاوه با علماى ايران مكاتبه داشته‌اند . هنگامى كه ميرزا رضا كرمانى ، كه پس از تبعيد آنها در ژانويهء 1896 قسطنطنيه را ترك گفته بود ، ناصر الدين شاه را در اوّل مه همان سال به قتل رساند ، آنها هنوز در زندان طرابوزان بودند . و از آنجا كه مشهور بود كه وى با آنها آشنايى دارد و موفق شده بود كه گذرنامهء خود را با وانمود كردن به اينكه خدمتكار شيخ ابو القاسم ، برادر شيخ احمد است دريافت نمايد و به هنگام عبور از طرابوزان به ملاقات آنها رفته بود ، آنها مظنون به معاونت در اين قتل گرديدند و حكومت ايران خواستار استرداد آنها از حكومت عثمانى شد و اين خواسته اجابت گرديد . در سر مرز ، نگهبانان ترك آنها را به رستم خان ، كه مأمور تحويل گرفتن آنها شده بود ، تسليم نمودند و او آنها را به تبريز برد كه در اين شهر آنها به صورت مخفى و به فرمان امين السلطان در محل « باغ شمال » ، در حضور محمد على ميرزا وليعهد وقت ، در بعدازظهر ششم صفر 1314 هجرى قمرى به‌طور وحشيانه‌اى كشته شدند . پوست سر آنها كنده شده با كاه پر گرديد و به تهران نزد امين السلطان فرستاده شد . جزئيات