اعتبارنامههاى آنها بايد مورد بررسى دقيق قرار مىگرفت « 1 » و بنابراين در 15 دسامبر بود كه گشايش رسمى پارلمان جديد صورت گرفت .
از زمان انهدام اوّلين مجلس ملّى ، ايران هفده ماه طوفانى ، كه طى آن بارها و بارها چنين مىنمود كه همهء اميدها از بين رفته و تلاش بيشتر بىثمر است را پشتسر نهاد تا آنكه مجلس دوم توسط شاهجوان و در حضور حدود 65 تن از نمايندگان جديدالانتخاب و شمار عظيمى از شاهزادگان ، روحانيون ، نجبا و مقامات گشايش يافت « 2 » . در اين مراسم به مردم عادى اجازهء حضور داده نشد امّا شهر ، و خاصه ساختمانهاى پارلمان ، باشكوه بسيار تزئين گرديدند و در سراسر مملكت چراغانى و شادمانى عمومى برقرار بود . پس از آنكه نمايندگان در جاى خود قرار گرفتند ، اعضاى كابينه ، يعنى سپهدار وزير اعظم و وزير جنگ ؛ سردار اسعد وزير داخله ؛ مستوفى الممالك وزير ماليه ؛ وثوق الدوله وزير عدليه ؛ سردار منصور وزير پست و تلگراف ؛ صنيع الدوله وزير معارف ؛ و علاء السلطنه وزير امور خارجه پىدرپى و به سرعت وارد مجلس شدند . حدود 33 تن از شاهزادگان و نجبا ، از جمله عين الدوله ، نير الدوله ، نظام السلطنه ، اقبال الدوله ، علاء الدوله ، فرمانفرما ، ضرغام السلطنه ، معتمد خاقان ، و نيز حاكم و نايب حاكم تهران ، شهردار و حدود 60 تن از افسران ارتش در اين مراسم حضور داشتند . حدود 40 تن از نمايندگان سفارتخانههاى خارجى ، 22 تن از نمايندگان تجّار و 29 تن از نمايندگان روحانيون ، از جمله دو رهبر بزرگ روحانى يعنى سيد عبد اللّه و سيد محمّد نيز حاضر بودند . ميرزا محمد خان و چند تن ديگر ، نمايندگى مجاهدين را در اين مراسم بر عهده داشتند . برخى صندليها براى خانمهاى وابسته به سفارتخانههاى مختلف در نظر گرفته شده بود .
هنگامى كه همه در جاى مخصوص خود جلوس كردند ، صداى ترومپتها و فريادهاى بلند « خبردار » ورود شاهجوان را ، كه توسط وليعهد ، نايب السلطنه كهنسال عضد الملك ، و شاهزادگان اعتضاد السلطنه و ناصر الدين ميرزا همراهى مىشد ، اعلام كردند . به محض ورود اين افراد و جلوسشان در مكانهاى خود ، سخنرانى مقام سلطنت ، كه ترجمهء آن به شرح ذيل است ، توسط سپهدار قرائت گرديد .
هامش
( 1 ) . همان مرجع ، 29 اكتبر .
( 2 ) . جزئيات بعدى از ضميمهء ويژهء روزنامه « شرق » كه در روز بعد ، سهشنبه دوّم ذى القعده 1327 ، ( برابر با 15 نوامبر 1909 ) منتشر گرديد اقتباس شدهاند .