سردبير روزنامهء قديمىتر حبل المتين كلكته - به آرمان مردم كرده بودند « 1 » . دستگير و محاكمه شد و براى مدتى زندانى گرديد . از ميان روزنامههاى سابق ، « مجلس » نيز در 21 ژوئيه 1909 تجديد حيات يافت و بين اين تاريخ و 21 سپتامبر پنجاه شماره از آن منتشر گرديد . روزنامهء تمدن در 4 اوت مجددا شروع به انتشار كرد و هرهفته سهبار - روزهاى سهشنبه ، پنجشنبه و شنبه - منتشر مىگرديد .
« نداى وطن » همزمان با روزنامه « مجلس » ، يعنى در 21 ژوئيه 1909 ، تجديد حيات يافت . در ميان روزنامههاى جديدالانتشار بعد از پيروزى مليّون ، روزنامههاى « ايران نو » و « شرق » مهمترين بودند .
اوّلين شمارهء روزنامهء « ايران نو » در 24 اوت 1909 ، و روزنامهء « شرق » در اواسط ماه سپتامبر منتشر گشت . از روزنامهء « سروش » ، روزنامهء فارسىزبانى كه در 30 ژوئيه 1909 در قسطنطنيه شروع به انتشار نمود ، نيز بايد ياد شود .
اوّلين مرحلهء انتخابات مجلس در تهران ، در 17 اوت خاتمه يافت و در همان روز يك هيأت مديره متشكل از 20 عضو ، از جمله دو تن از ژنرالهاى مليّون يعنى سپهدار و سردار اسعد ، تشكيل گرديد كه داراى اختيارات اجرايى در زمينهء كنترل امور بود « 2 » . آنها كار خود را با كشف مبارك ذخيرهاى از تومانهاى طلا ، به ارزش تقريبى 20 هزار پوند ، در خزانهدارى آغاز كردند « 3 » . در اوّل سپتامبر عضو عمومى اعدام گرديد كه البته برخى از افراد از آن مستثنى شده بودند - خاصه امير بهادر جنگ ، سعد الدوله - كه من در 18 دسامبر 1909 وى را در پاريس ملاقات كردم - و مشير السلطنه « 4 » . دو تن اوّل از اين سه تن ، در سفارتخانهء روسيه و نفر سوم در سفارت تركيه پناهنده شده بودند . در 13 سپتامبر ، تعداد اعضاى هيأت مديرهء فوقالذكر به 40 تن افزايش يافت ، در حالى كه به دليل برقرارى شرايط عادىتر ، از زمان عزيمت شاه سابق ، وظيفهء آن به وظايف يك شوراى مشورتى محدود گرديده بود « 5 » . تا 10 اكتبر ، نيمى از انتخابات سراسر كشور انجام يافته « 6 » و تا 28 اكتبر 64 تن از نمايندگان جديد - يعنى سه تن بيش از حداقل لازم براى كسب حدنصاب - وارد تهران شدند . امّا
هامش
( 1 ) . نگاه كنيد به مقالهاى عالى در روزنامهء استاندارد مورخ 15 نوامبر 1909 ، بقلم خبرنگار آن روزنامه در تهران و نيز نگاه كنيد به مقالهاى در مورد مطبوعات ايران به قلم خبرنگار ويژهء تايمز ، كه در شماره 29 اكتبر 1909 آن روزنامه منتشر گرديد .
( 2 ) . تلگرام رويتر ، مورخ 18 اوت ، از تهران .
( 3 ) . همان مرجع ، و تايمز مورخ 18 اوت .
( 4 ) . خبرنگار ويژهء رويتر .
( 5 ) . تايمز ، 14 سپتامبر .
( 6 ) . همان مرجع ، 11 اكتبر .