اختيار سلطنتطلبان قرار دارد ، بعيد بهنظر مىرسد كه وى با تسليم گروه اصلى تيپ قزاق موافقت كند . » اگرچه سپهدار با اين پيشنهادات موافقت كرد ، امّا مذاكرات ، كه عمدتا توسط آقاى اورنيوف ، دبير سفارت روسيه « 1 » ، انجام مىگرفت روندى آهسته داشت و روز با « گلولهباران سنگين و چشماندازى از يك شب پرسروصداى ديگر خاتمه يافت . » خبرنگار روزنامهء تايمز ، يك بار ديگر در مورد رفتار مليّون شهادتى شايسته و بايسته داد . وى در شب 14 ژوئيه تلگراف نمود كه : « رفتار آنها غيرقابلسرزنش بوده است . نظم در آن بخشهايى از شهر كه در اشغال آنهاست ، حفظ گرديده است و آنها تمايلى قابل تمجيد در انجام نقشههاى خود به نحوى متمدنانه ابراز نمودهاند . البته اعلاميههاى صلحطلبانهء آنها ، در رابطه با شاه و قزاقها ، نمىتواند بهطور كامل قابلاعتماد باشد . زيرا زبان زيردستان با زبان رهبران تفاوت بسيار دارد » گزارش خبرنگار نشريهء « تان » كه قبلا ذكر آن رفت ، نيز بر رحم و شفقت آنها شهادت مىدهد . حملهاى كه توسط سربازان شاه به دروازهء شمالشرقى انجام گرفت ، با تلفات سنگينى دفع گرديد « 2 » .
روز پنجشنبه 15 ژوئيه ، مليّون دروازهء جنوبى ( شاه عبد العظيم ؟ ) و 2 قبضه توپ بزرگ را به تصرف خود درآوردند . تيپ قزاق هنوز سرگرم دفاع در ميدان مركزى بود و در تمام روز تيراندازيهاى پراكنده ادامه داشت . سردار اسعد ، در ساختمان بهارستان كه هنوز هدف آتش توپخانه شاه بود ، با خبرنگار رويتر مصاحبه كرد و خوشحال و مطمئن بهنظر مىرسيد ، و اظهار اميدوارى كرد كه سربازان روسى جهت منع مليّون از تكميل پيروزى خود ، دخالت نخواهند كرد . در زمينهء تسليم قزاق ، به هيچ ترتيبات قطعى دست يافته نشده بود . در صبح ، خبرنگار تايمز با سردار اسعد و سپهدار ، در بهارستان ، ملاقات كرد و به سبب نحوهء تحقيرآميزى كه وى تاكنون از آنها و پيروانشان سخن گفته بود ، عذرخواهى شايسته كرد . آنها « پوزش او را بسيار موقرانه پذيرفتند » و با قول شرف به وى اطمينان دادند كه نه آنها و هيچيك از بختياريها چشمداشتى به سلطنت ندارند . برآورد وى از تلفات هردو طرف زير 800 تن بود « 3 » ، و اضافه نمود كه تنها اروپايى آسيبديده شخصى مجارستانى بوده كه به وسيلهء يك فشنگ مصرف شده آسيب ديده است . در رابطه با مذاكراتى كه هنوز بين كلنل لياخوف و
هامش
( 1 ) . استاندارد ، 16 ژوئيه .
( 2 ) . گزارش 15 ژوئيه رويتر . همچنين نگاه كنيد به استاندارد ، مورخ 16 ژوئيه ، كه نشان مىدهد سربازان شاه عملا وارد شهر گشتند ، امّا توسط بختياريها و توپ ماكسيم آنها عقب رانده شدند .
( 3 ) . نگاه كنيد به يادداشت شماره 1 در صفحات ضميمهء همين كتاب .