مهاجمان ، با رسيدن به پاسدارخانه واقع در جلوى سفارت بريتانيا ، زير آتش گلولههاى سربازان قرار گرفتند كه در نتيجه آن يك تن از بختياريها كشته و دو تن از مليّون مجروح شدند . مجروحان به سفارت بريتانيا برده شده و در آنجا تحت مراقبت قرار گرفتند . سه تن از سربازان و دو تن از قزاقهاى ايرانى به دست مليّون افتاده و تيرباران گرديدند . بقيهء قزاقها تسليم ، خلعسلاح و سپس آزاد شدند .
تا ساعت 40 / 12 بعدازظهر ، « بخش شمال شهر تماما به دست مليّون افتاد ، كه با به راه انداختن گروههاى گشت نظم را به نحوى عالى برقرار ساختند . . . اين پيام ادامه مىدهد كه بسيارى از سربازان و قزاقها گريخته و به سوى مليّون رفتهاند . اعتقاد بر اينست كه مليّون قصد دارند به زودى با نيروى كامل به ميدان تحت اشغال قزاقها حمله كنند . مردم هيجانزده هستند و با پوشيدن نشانهاى قرمز ، قواى مليّون را تشويق مىكنند . . . مليّون تلفات اندكى داشتهاند .
حدود يك ساعت بعد همان خبرنگار پيام ديگرى ارسال داشت تا بگويد كه تيراندازى هنوز ادامه دارد ، و اينكه در امور سفارتخانهها و بانكهاى روس و انگليس دخالتى صورت نگرفته است و هيچ خطرى ، جز خطر تيراندازيهاى پراكنده ، جان و مال اروپائيان را تهديد نمىكند . نزديك ميدان بزرگى كه در تصرف قزاقهاى كلنل لياخوف و تحت محاصرهء مليّون بود ، كاركنان تلگرافخانهء هند و اروپا مستمرا به كار خود ، در ميان غرش توپها و پرواز گلولهها ، ادامه مىدهند . در حالى كه پرچم روسيه بر فراز خانهء كلنل لياخوف در احتزاز است و در داخل اين خانه همسر شجاع وى نشسته است ، كه ترجيح مىدهد در اين ساعات خطر در كنار شوهرش باشد تا در جستجوى پناهگاهى امن « 1 » . خبرنگار تايمز ، « كه در ساختمانى در مجاورت ميدان توپخانه گير افتاده بود » ، در تلگرافى كه در ساعت 8 بعدازظهر مخابره كرده بالاخره آنچنانكه بايد از مليّون ، كه تاكنون نسبت به آنها ابراز تحقير مىكرد ، سخن گفت .
وى گفت : « وقايع امروز موجب شگفتى فوقالعاده براى همه ، به استثناى چند تازهوارد ، گرديد « 2 » . پس از نبردى كه در خارج شهر تهران به وقوع پيوست ، تصور نمىرفت نيروهاى ملّى توانسته باشند بدون
هامش
( 1 ) . شايسته است كه در اينجا توجه را به شرح خلاصهاى ، كه يك خبرنگار جوان ايرلندى به نام آقاى جى . ام . هون ، كه قبل از وقوع اين وقايع به ايران بازگشته بود ، از شخصيت كلنل لياخوف تهيه كرده است توجه كنيم . اين شرح در روزنامهء مورنينگ ريويو ، مورخ 14 ژوئيه 1909 به چاپ رسيد .
( 2 ) . ديلى تلگراف ، كه خبرنگارش با احترام بسيار از مليّون سخن مىگفت ، در 14 ژوئيه از « اشغال اجتنابناپذير تهران توسط قيامكنندگان » سخن گفت ، و همانطور كه قبلا مشاهده كرديم وى ، عميقتر از هرروزنامهنگار ديگر انگليسى ، ماهيت مهيب ارتش بختيارى را تشخيص داده بود . اظهارات دكتر اسماعيل خان ، نمايندهء مليّون كه اكنون در لندن مستقر بود ، در روز 13 ژوئيه كه در روزنامهء استاندارد ، مورخ 14 ژوئيه منتشر گرديد ، نشانگر آنست كه وى ، و بدون ترديد مراكز مليّون ايران در سراسر اروپا ، ايدهء كاملا روشنى در مورد آنچه كه در حال وقوع بود داشتند .