جاده جنوب جهت مراقبت از نزديك شدن بختياريها بودند برآورد نمود . همين شماره از روزنامهء تايمز حاوى سرمقالهاى در مورد وضعيت ايران بود كه ، پس از محكوم كردن بختياريها با تكبّر معمول خود ، چنين نتيجه مىگرفت : « دوستان حقيقى مشروطيت ايران بايد جدا در اين اميد ، كه بهنظر مىرسد در سن پترزبورگ پرورانده شده « 1 » ، سهيم باشند كه تجمع صرف سربازان روسى در باكو بتواند موجب توقف مليّون ، قبل از آنكه بيش از اندازه دير شده باشد ، گردد . » اگر سردار اسعد و سپهدار از امتياز مطالعهء اين شماره روزنامهء تايمز بهرهمند مىشدند ، مسلما اين سنت را به خاطر مىآوردند كه « به نصايح آنها گوش كن و بر خلاف آن عمل نما » و مسلما هيچ مسير عمل ديگرى را غير از همان مسيرى كه اتخاذ كردند ، تعقيب نمىنمودند .
روز دوم ژوئيه ، نخستوزير ايران مطمئن بود كه هيچ نبردى روى نخواهد داد ، اگرچه سردار اسعد با 500 تن از بختياريها در حال پيشروى از قم در جهت شمال بود و سربازان سلطنتطلب - متشكل از 1200 تن پيادهنظام ، 300 تن سواره ، و 60 قبضه توپ - از مقابل آنها به سوى پايتخت عقبنشينى مىكردند . شبروزبعد ، گروه قزاقهاى ايرانى ، به فرماندهى كاپيتان ژاپولسكى ، از بيم آنكه توسط ارتش سپهدار دور زده شده و از پهلو مورد حمله قرار گيرند ، از پل كرج به سوى شاهآباد ، كه فقط 16 مايل ، در سمت غرب ، از تهران فاصله داشت ، عقب نشستند و در آنجا ، در اوايل صبح 4 ژوئيه ، اوّلين برخورد بين طرفين متخاصم روى داد . نيروى سلطنتطلبان ، متشكل از 300 تن از افراد تيپ قزاق به فرماندهى كاپيتان ژاپولسكى ، حمايت شده توسط دو تن از افسران غيرموظف روسى ، با دو تيربار « كروزوت » و يك « ماكسيم » ، يك افسر ايرانى را از دست داد و سه تن كشته و 2 تن زخمى بر جاى گذاشت ، در حالى كه مليّون 12 تن از افراد خود را از دست دادند « 2 » . بدين ترتيب ، قزاقها « كه از نبرد موفقيتآميز خود قوتقلب يافته بودند « 3 » ، پيروزى خود را با « تكه و پارهكردن اجساد برخى از انقلابيون » جشن گرفتند . خبرنگار تايمز اضافه مىكند : « اين امر ، همراه با چابكى و تندى نبرد ، حكايت از آن دارد كه ، بالاخره ، در وفادارى اين تيپ كاستى يافته نخواهد شد « 4 » . » ظاهرا عقيدهء خبرنگار تايمز در رابطه با مظاهر و دلايل مناسب وفادارى ، به يك عصر كاملا باستانى و عصر
هامش
( 1 ) . همانطور كه ، ظاهرا ، تايمز ما را به پذيرش آن وامىدارد كه ، آن قبلهايست كه « دوستان . . . مشروطيت » طبعا جهت كسب الهام بدانسوى روى خواهند نمود .
( 2 ) . ديلى نيوز ، مورخ 5 ژوئيه .
( 3 ) . تايمز ، 5 ژوئيه .
( 4 ) . تايمز ، 5 ژوئيه .