فورى آنها دشوار خواهد بود . » از سوى ديگر خبرنگار تايمز ، با تعصب معمول خود ، آنها را به عنوان « مهملات » توصيف نمود و اضافه كرد « اين افراد محترم هرچه زودتر كشور را ترك كنند ، بهتر است » ؛ در حالى كه در همان تلگرام وى اعلام داشت كه گفته مىشود بختياريها در حال پراكندن و ترك اصفهان مىباشند ، و هنگامى كه آنها بروند ساكنان اين شهر بسيار خوشحال خواهند شد « 1 » . يك هفته پيش - 20 مه - همين شخص گزارش داد كه نيروهاى بختيارى ، كه گفته مىشود متشكل از 1500 تن سوارهنظام و 2500 تن پيادهنظام هستند ، در حال حركت به طرف شمال به سمت كاشان هستند و سربازان سلطنتطلب در حال عقبنشينى به پايتخت . امّا وى چنين فرضى مىكرد كه اين افراد ايلياتى « براى پيوستن به سلطنتطلبان ، براى اقدام عليه صمصام السلطنه در اصفهان به هنگام مسلح شدن سربازان پيادهنظام ، آمدهاند « 2 » . » وى هنوز از قبول همبستگى بختياريها يا مقاصد جدى سپهدار امتناع مىورزند .
در اين ضمن ، بحث بر سر شرايط وام پيشنهادى روسيه ادامه داشت ، بدون آنكه به توافقى دست يافته شود . مليّون برجستهء تبريز ، ستار خان ، باقر خان و تقىزاده ، به عنوان اعتراض عليه اقدامات خشن انجام شده از سوى ژنرال زنارسكى ، در كنسولگرى تركيه متحصّن شدند و اعلام گرديد كه « در حال حاضر هيچ ترديدى راجع به كاهش شمار سربازان اعزامى روسيه ، كه اكنون در خارج شهر تبريز اردو زدهاند ، وجود ندارد « 3 » . »
در اوايل ماه ژوئن ، خبرنگار تايمز چشمانداز اوضاع را « قطعا تيره » توصيف كرد ، كه اين برداشت عمدتا براساس گزارش مربوط به تصرف بخشى از جادهء اروميه - سلماس توسط سربازان نيروى منظم تركيه ، و خشم برانگيخته شده نه فقط در تبريز بلكه در تهران - و بىترديد در ديگر شهرهاى ايران - ، ناشى از رفتار مقامات نظامى روسيه در شهر تبريز ، بود . وى گفت « تلخكامى عظيمى ، ناشى از رفتار خودسرانهء سربازان روسى مستقر در تبريز ، بروز كرده است . علاوه بر ستار خان و باقر خان « 4 » ، چند صد تن از فدائيان در كنسولگرى تركيه « بست » نشستهاند ، كه تصور مىرود به عنوان اعتراض باشد . اين خبر جنبش عظيمى را در پايتخت ايجاد كرد ، و بهطور جدى پيشرفت اقداماتى را كه در
هامش
( 1 ) . تايمز ، مورخ 27 مه .
( 2 ) . همان مرجع ، 21 مه .
( 3 ) . تايمز ، مورخ 28 مه ، و مورنينگ پست ، مورخ 31 مه .
( 4 ) . آنها متن اعتراضيّهاى را براى اين كشور تلگراف نمودند ، كه در روزنامهء ديلى نيوز و منچستر گاردين ، مورخ 7 ژوئن ، چاپ گرديد .