خلاصهاى از محتواى آن مىتواند مورد قبول خوانندگان قرار گيرد . در اين جزوه ، پس از اشاره به تضمينهاى كتبى ارائه شده در 9 ربيع الثانى ( - 30 آوريل 1909 ) ، توسط كنسول روسيه در تبريز ، مبنى بر آنكه سربازان روسى از دخالت در امور داخلى ( ايران - م ) امتناع خواهند ورزيد ، با مردم به خوبى رفتار خواهند كرد ، و بهاى منصفانهء بازار را براى هركالاى خريدارى شدهء خود خواهند پرداخت ، و پس از اعلام اين مسئله كه قادر به اثبات ادعاهاى خود خواهند بود ، شاكيان شكايات خود را به شرح ذيل ابراز مىكنند :
1 . روز 4 ربيع الثانى ( - 25 آوريل 1909 ) سه تن از نمايندگان انجمن ايالتى به كنسولگرى بريتانيا رفتند تا تقاضا كنند چند روزى ورود سربازان روسى به تأخير افتد تا نتيجهء مذاكرات با تهران ، كه در آن هنگام در جريان بود ، نشان دهد كه آيا باز هم به ورود آنها نياز است يا خير . كنسول روسيه ، كه در اين ملاقات حاضر بود ، به آنها اطمينان داد كه سربازان روسيه وارد شهر نخواهند شد . امّا عليرغم اين تضمين ، در روز ورودشان تقريبا حدود 200 تن از آنها وارد شدند .
2 . شب هيجدهم ربيع الثانى ( - 9 مه ) گلولهاى كه اتفاقى در هوا شليك شده بود ، به دست يك نگهبان روسى كه بر پشتبام خانهء بصير السلطنه گمارده شده بود اصابت كرد . پس از اين واقعه ، ديگر سربازان شروع به تيراندازى به تمامى جوانب نموده و فردى به نام حاجى محمد صادق ، فرزند كربلايى باقر ، كه در حال عبور از مقابل گورستان « گاچين » بود ، گلولهاى به گردنش اصابت نموده و كشته شد .
3 . روز 25 و 26 ربيع الثانى ( - 16 و 17 مه ) برخى سربازان روسى كه فاقد يونيفورم بوده و سلاح خود را همراه نداشتند ، امّا مسلح به خنجر و تپانچه و ملبس به لباس ژاندارمها بودند ، در حال ايستادن در خارج خانههاى دكتر جورج و « قلعه بيگى » ، در انتهاى كوچهء مستشار ، و در ديگر اماكن ديده شدند .
4 . در « اميرخيز » و « راسته كوچه » برخى از سربازان مزاحم زنان گرديده و حجاب آنها را برداشته و به چهرههايشان نگاه مىكردند كه اين عمل شديدا مغاير با آداب و رسوم و احساسات مذهب اسلام است .
5 . 22 ربيع الثانى ( - 13 مه ) اعلاميهاى از طرف حكومت صادر شد كه در آن به همهء كسانى كه اسلحه حمل مىكردند دستور داده شده بود تا قبل از ظهر آنها را كنار بگذارند ، و همه را از ظاهر شدن در خيابانها با اسلحه منع نموده بود . يك ساعت و نيم قبل از ظهر ، سربازان روسى به زور شروع به
انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 262
مساهمون: ادوارد براون
ص٢٦٢