اوقات شما خواهد بود . »
نيركو كاستلو و برادران
13 شوال 1326 هجرى قمرى ( - 8 نوامبر 1908 )
سومين تأئيديه ، كه در 10 نوامبر 1908 نوشته شده است ، از سوى « سوسيته آنونيم دوكامرس اورنيتال »
( Societe Amonymede Commerce Oriental )
اتريشى مستقر در وين ، با شعباتى در بخارست ، صوفيه ، پلوديو ، راستچاك ، وارنا ، قاهره ، اسكندريه ، قسطنطنيه ، سالونيك ، ازمير ، طرابوزان ، بيروت ، بغداد ، بصره ، تهران ، مشهد ، همدان و تبريز ، است . پس از تعارفات معمول اوّليه ، متن آن چنين است : -
« دوستان مهربان و باملاحظه ، »
« اميد داريم كه به نعمت سلامت آراسته باشيد . و امّا بعد ، ما تذكاريهاى را كه از روى لطف براى ما ارسال داشته بوديد دريافت نموديم . به خاطر كمكهاى اعضاى شريف شما كه شامل حال ما گرديد شديدا سپاسگزار و صادقانه متشكريم . از همان ابتداى نهضت مشروطيت شما ، لدىالاقتضاء ، با دقت بسيار حقوق دوستان خود را رعايت نمودهايد تا هيچگونه خسارت يا آسيبى بر ما وارد نگردد . علاوه بر اين ، به هنگام مقتضى و در رابطه با حمل و نقل كالا ، شما كرارا در اعطاى كمكهاى مؤثر متحمل زحمت گرديدهايد . خداوند را سپاس ، در نتيجهء توجهات مطلوب اعضاى شريف شما ، در رابطه با دوستان خود ، هيچگونه آزارى بر ما وارد نگرديده است و به خاطر اين امر ما شديدا سپاسگزار و مديون آن شوراى ايالتى شريف مىباشيم . ما برخى از اين تذكاريهها را به كشور خود ارسال داشتهايم .
بيش از اين مصدع اوقات شما نمىشويم . »
[ امضاء ] بى . گردنگبرگ
15 شوال 1326 هجرى قمرى [ - 10 نوامبر 1908 ] .
هيچچيز نمىتواند عظيمتر از تضادى باشد كه بين حسنادارهء مدافعان « مليّون » تبريز و رفتار زشت سربازان شاه ، كه بنا به گفتهء آقاى استيونز « 1 » « وجه مشخصهء آنها همواره اقدامات بيرحمانه ، و غارتگرى بدون تمايز » بوده است ، وجود داشت . در واقع ، سربازان به اصطلاح سلطنتطلب عمدتا متشكل از راهزنان رحيم خان از قبيلهء شاهسون بودند ، و عدم امكان هرگونه اعتماد به وعدههاى سلطنتطلبان -
هامش
( 1 ) . كتاب آبى [ كد 4581 ] شماره 228 ، صفحه 177 .