دخالتى يا اطلاعى از اقدامات كلنل لياخوف را اثبات كند . بدين قرار ، در سوم ژوئيه 1908 ، آقاى ايزولسكى به سر آرتور نيكلسون ، سفير بريتانيا در سن پترزبورگ - كتاب آبى ، ص 138 - .
صريحترين اطمينان را داد كه كلنل لياخوف در اجراى تدابير اخير شاه و پذيرش فرماندهى نظامى تهران - اگر چنين كارى كرده بود - بدون دستور ، اطلاع يا تصويب حكومت امپراتورى عمل كرده است . » در 9 ژوئيه ، سر ادوارد گرى در پاسخ به پرسشى از سوى آقاى اچ . اف . بىلنيچ ، اظهار داشت كه « هراقدامى كه كلنل لياخوف در شرايط اضطرارى آنروز كرده است ، اقدامى مستقل از حكومت كشورش بوده است . » در حالى كه روزنامهء تايمز ، در سرمقالهاى كه در شمارهء 17 سپتامبر خود منتشر ساخت ، اگرچه به اعمال غيرعاقلانهء عناصر روسى در ايران اعتراف داشت ، اما چنين تلقى مىكرد كه « اظهاراتى كه گاهوبيگاه توسط سر ادوارد گرى در پارلمان بيان شده ، هيچگاه جايى براى ترديد در مورد عدم وجود هرگونه اختلاف عقيدهء جدى بين دول بريتانيا و روسيه در باب وضعيت ايران و عزم يكسان هردو قدرت در خويشتندارى از تمامى اشكالات دخالت مستقيم در امور داخلى اين كشور ، باقى نگذارده است . » مجددا در 15 اكتبر 1908 ، تايمز در اظهارنظر پيرامون بيانيهء امضاء شده توسط دو نمايندهء تبعيدى ايران ، يعنى تقىزاده و معاضه السلطنه ، كه در همان شمارهء روزنامه به چاپ رسيده بود ، در حالى كه صريحا اعتراف مىكرد بهنظر مىرسد كه نفوذ روسيه هم در تهران و هم تبريز در شكل مستقيم و غيرعاقلانهاى اعمال گشته » و « بهنظر نمىرسد داستانهاى مربوط به تحريكات محلى و دخالت [ عناصر روسى در ايران ] با اهداف ارتجاعى به هيچوجه تصورى و خيالى باشد » ، اين نظر را ابراز مىداشت كه « وزارت امور خارجهء روسيه به همان اندازهء [ بريتانيا ] از دسايس و توطئههايى كه توسط سياسيّون تهران به آن [ دولت ] نسبت داده مىشود ، مبراست . » كمى بعد - دوم نوامبر - تايمز ظاهرا متأثر از حساسيتهاى روسيه ، كه از طريق خبرنگار مقيمش در سن پترزبورگ منعكس گشته بود ، به سرزنش نمايندگان ايرانى تبعيدى و دوستان انگليسى آنها - يا آنطور كه در روزنامه ديده مىشد « مشاوران » - به سبب ترس ايشان از طرحهاى روسيه كرد و بيانات ايشان را با حكايات زيباى ايرانى خواند و از آنپس تا اشغال تهران و سقوط محمد على شاه توسط مليّون در اواسط ژوئيه 1909 - رخدادى كه تمامى پيشبينىهاى بسيار مطمئن خبرنگار ويژهء اين روزنامه را ، كه به سبب نفرتش از
انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 214
مساهمون: ادوارد براون
ص٢١٤