تخطي إلى المحتوى الرئيسي

انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 210

مساهمون:

ص٢١٠

2 گزارش شمارهء 60 محرمانه

« به ستاد كل منطقهء نظامى قفقاز . » « به رياست سررشته‌دارى . » جناب جلالت‌مآبا ! ترتيباتى كه از طرف بنده و ترجمان اوّل سفارت معيّن شده بود ، سفير بعد از آنكه اجمالا به پترزبورگ مخابره كرد و از پترزبورگ هم با تبديلات خيلى مختصر تقريبا بدون اينكه اعتراضى بكنند صلاح ديده قبول كردند ، اما شاه مانند يك ايرانى بسيار ترديد كرد ، مىترسيد از اينكه خونريزى خواهد شد . بنا كرد بعضى تصورات بى جا كردن ، يعنى صلح و غيره . چون اين را ديديم ، مجبور شديم كه وسيلهء قطعى و آخرى خود را به كار ببريم كه اين ترتيبات از طرف دولت روسيه قبول و بهترين ترتيبات براى حال حاضر ملاحظه شده است . اگر شما قبول نكنيد ، دولت روسيه ديگر به هيچ‌وجه از شما حمايت نخواهد كرد و هرچه هم بعد از اين به شما واقع بشود ، خود را مسئول نخواهد دانست . وسيلهء قطعى ، بسيار مهم و مسأله‌اى مؤثر بود . شاه بالطبع بدون تأخير قبول كرد و آزادى كامل نيز به جهت اجرا و اتمام كار داد . اساس اين ترتيبات به قرار ذيل است : « 1 . با پولى كه از طرف سفارت و شاه داده خواهد شد رشوت دادن به وكلاى مهم مجلس و وزرا كه در جلسهء آخرى ترتيبى را كه به ايشان داده خواهد شد قبول و بر وفقش عمل كنند . » « 2 . تا دقيقهء آخر ، يعنى حاضر شدن كليهء ترتيبات ، به‌طور دوستانه با مجلس رفتار نمودن و چنين وانمود كردن كه شاه با مجلس صلح كند و همچنين داخل مكالمهء صلح شدن با مجلس . » « 3 . سعى كردن با رشوت يا وسايل ديگر به جهت خارج كردن مردمان مسلح از مجلس و مسجد و انجمنهاى نزديك . » « 4 . اقدامات كردن كه رؤساى انجمنها را با رشوت و غيره با خود طرفدار نموده تا روز موعود اعضاى انجمن خود را نگاهداشته و نگذارند بيرون بروند . » « 5 . يك روز پيش يا در روز اجراى كار فرستادن قزاقها با تبديل قيافت به مجلس و مسجد تا از
انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 210 | ادوارد براون / مهرى قزوينى