از كاردار بريتانيا رسما عذرخواهى كرد . گرچه مناسبتر بود اين پوزشخواهى از سوى كلنل لياخوف يا هرمقام روسى ديگر كه امور را در كنترل داشت صورت گيرد . رخدادهاى ناگوار ديگرى هم به وقوع پيوست كه حاكى از عناد جناح دربار و حاميان روسى ايشان نسبت به هيأت نمايندگى بريتانيا بود . چرا كه اين هيأت گرچه در نهايت مشروطهخواهان را به گاه گرفتارى به حال خود واگذارد ، ولى با حمايتى كه طى تابستان 1906 از ايشان به عمل آورد ، نفرت قلبى و عدماعتماد مرتجعين را موجب آمد . بين قزاقها و سواران محافظ سفارت بريتانيا نزاعى درگرفت كه مىتوانست نتايج مرگبارى در بر داشته باشد .
امّا از درج خبر اين نزاع در اكثر روزنامههاى انگليسى ، به استثناى - فكر مىكنم - « ديلى تلگراف » ، ممانعت شد تا مبادا « حسنروابط » موجود زايل گردد . در اين مورد كلنل لياخوف مجبور به عذرخواهى شده ، قزاقها نيز به مجازات رسيدند . اعلاميهء ذيل نيز ، كه در اصل به نام كلنل لياخوف صادر و بر تمامى ديوارهاى تهران نصب گرديد ، به پاس احترام بريتانيا و تمايل به اختفاء ميزان دخالت عوامل روسى در كودتا انتشار يافت . و چند روز بعد با اعلاميهاى به نام و امضاى يك فرماندهء دروغين موقتى ايرانى جايگزين گرديد ، گرچه كلنل لياخوف ، تا زمان ورود قواى مليّون در 16 ژوئيه 1906 ، كماكان فرمانرواى عملى تهران باقى ماند . متن اعلاميهء فوقالذكر ، به نقل از حبل المتين كلكته ، مورخ 2 رمضان 1326 قمرى ، 28 سپتامبر 1908 ، صفحات 8 به بعد ، بدين قرار است :
اعلاميه « حسب الامر ملوكانهء اعليحضرت همايون ، ارواحنا له الفداه ، و محض تأمين امنيت عمومى و اجراى قوانين حاكم بر نظم عمومى تهران ، جهت اطلاع عموم مسائل مذكور در سطور آتى را ، همراه مقررات عمومى ضرورى كه به مورد اجرا گذاشته شدهاند ، اعلام مىدارم : »
1 . انتظام كل امور پايتخت بر عهدهء افسران بريگاد قزاق اعليحضرت شاهنشاهى ، ژاندارمرى ، فوج خلج و زرند و نظميه واگذار گرديده است .
2 . هركس از مقررات مطروحه در اين اعلان سرپيچى يا در اطاعت آن قصور ورزد ، با نهايت شدت تعقيب و مجازات خواهد شد . اشخاصى كه به هرنوع مورد ستم و سركوب واقع شوند ، بدين وسيله اختيار مىيابند كه عرايض و تظلمات خود را به اين دفتر تسليم دارند .
3 . متخلفانى كه جرائم آنها نسبت به اين شاكيان به اثبات رسد ، فورا مجازات خواهند شد و
انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 199
مساهمون: ادوارد براون
ص١٩٩