كس جرأت نكرد آشكارا با مجلس مخالفت كند و مجلس سرآخر توانست به انجام برخى كارهاى مفيد نايل آيد . » در حقيقت ، در به دو امر جرايد ايران از اين اقدام خشن تا حدودى ابراز وحشت كردند .
امّا بعدا و خاصه هنگامى كه محتواى توافق انگليس و روس آشكار شد ، احساسات مردم به سوى قاتل اتابك تغيير جهت داد و « عباس آقا » به عنوان وطنپرستى كه جان خود را در راه رهايى كشور از شر اين خائن فدا نموده ، مورد ستايش قرار گرفت . در اربعين عباس آقا ، مزارش توسط گروههاى بسيارى از مردم كه مىخواستند خاطرهاش را ارج گذارند ، زيارت شد و در آنجا خطابههايى در ستايش از اقدام او ايراد گرديد . از اين مراسم ، روايت ذيل ، از شمارهء 135 « حبل المتين » ، مورخ 8 اكتبر 1907 ، صص 5 - 6 ، نقل مىگردد :
« هرروز و هرساعت از اين ملت نجيب تازه بيدار اعمال و حركاتى مشاهده مىشود كه عالميان را به حيرت مىافكند و احساسات لطيفهء اين قوم را نشان مىدهد و بر مراتب قدردانىشان شهادت صريح ادا مىكند و اهل عالم متحير كه اين ملت در اين مدت اندك از كجا و با كدام تعليمات اينهمه راه پيمودند كه ديگر طوايف در يك قرن كامل ادراك آن را نتوانستند ، جز آنكه بگوئيم تأييدات غيبى و الهامات الهى متصل به اين قوم امداد مىكند و كمك مىدهد و حضرت ولى عصر ( ع ) نظر توجه به آنها دارد .
« مصدق اين مقال واقعهء روز يكشنبه 27 شعبان است كه برهان احساسات و بيدارى و دليل كمال وطنپرستى و ملتخواهى آنها است و مردم فهميدند كه اين ملت قدر فدائيان خود را دانسته ، مقام و مرتبهء هركس را درست ادا مىكنند . روح عباس آقاى مرحوم در آنروز ، با همهء شعف و شوق ، به جانب ملت نگران بود و خوشحالانه دستههاى گل را كه به روى قبرش مىافكندند ، به حسنقبول تلقى مىكرد و با چشمشاد به آن جمعيت زياد كه در پا با سر به سويش مىدويدند ، نگاه كرده با زبان حال اظهار تشكر مىنمود . بلى ، هركس كه براى ابقاء نوع و در راه حفظ وطن از جان عزيز گذشت و نقد عمر را فداى ملت و مشروطيت ساخت ، سزد كه زياده بر اين ملت از روح و جسدش پاس احترام منظور دارند و آيت رحمت يزدانش شمارند . »
« راستى ، در اين چهل روز طورى از اثر ضربت دليرانهء آن جوانمرد تغيير در مجارى امور مملكت حاصل شد كه با چندين كرور پول و پنجاه هزار قشون جرار احداث چنان تغيير ممكن نمىشد . قانون اساسى به اتمام رسيد . منافقين زاويهء مقدسه را يأس حاصل شده نوميدانه به كنج كلبهء خود خائبا خاسرا مراجعت كردند . تمام بلاد داخله قرين امنوامان شد . اعيان و امرا جملگى مشروطيتخواه و
انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — صفحة 154
مساهمون: ادوارد براون
ص١٥٤