گرديد « 1 » و قرار شد آقاى « كوچانفكسى »
( Kochanovski )
، نمايندهء روس در زمينهء روابط مرزى با ايران ، در آستاراى روس از وى استقبال نموده و او را طى سفرش در روسيه همراهى كند « 2 » . اين سفر شاه احساس بدى را در پايتخت ايجاد كرد . بسيارى از تجار در شاه عبد العظيم متحصن شده و بازارها به مدت پنج روز بسته شد « 3 » .
در اوايل بهار 1905 ، يك مدير كل گمركات جديد به نام آقاى « هانيسن »
( Heynssen )
وارد بوشهر شد و شروع به اجراى خشنتر قانون عوارض كرد . در نتيجهء اين امر تجار ايرانى از ترخيص كالاهاى خود امتناع ورزيده و طى تلگرافى به شاه اعلام داشتند كه تا لغو مقررات جديد از واردات كالا به كشور خوددارى خواهند نمود « 4 » . اين تجار همچنين به هند تلگراف كردند تا ارسال ديگر محمولات از آنجا متوقف شود . در ماه اوت ، در كرمان هم دردسرهايى بروز كرد و آفت ملخ خوارگى آنجا را تهديد نمود « 5 » . بهنظر مىرسد كه در روسيه هم به سبب نشر مقالات تحريف و اغراقآميز در مورد سفر هيأت بريتانيايى به سيستان تحت رياست كلنل مك ماهون ، فوريه 1903 - مه 1905 ، و همچنين سفر سر آرتور هاردنيگ به مشهد ، ناراحتىهايى به وجود آمده بود « 6 » . در نوامبر اين سال ، تراكمه شروع به عبور از مرز و غارت و چپاول سرزمين همسايه ، ايران ، خاصه قوچان ، نموده و در آنجا حدود چندين تن از روستائيان را مقتول و چهار يا پنج نفر ديگر را مجروح كرده و قريب 60 تن را هم به اسارت گرفتند .
تا اينجا مسائلى چون نارضايى فزاينده از ولخرجيهاى رو به رشد و عشق شاه به سفر خارج ، ناخرسندى از تعرفههاى جديد بلژيكيها و تكبر مقامات بلژيكى ، عدم رضايت از استثمار كشور توسط اربابان امتياز خارجى و ناخشنودى از استبداد عين الدوله ، كه با وجود تفاوت شخصيت بسيار با امين السلطان به همان ميزان منفور بود ، را وارسيديم . امين السلطان فردى بود مؤدب ، خوشمشرب ، باتدبير ، كاردان و فاقد اصول اخلاقى . وى با مقامات بلژيكى روابطى بسيار حسنه داشت و هرهفته آقاى نوز را به حضور پذيرفته و همواره گزارش مىشد كه از ترتيبات جديد گمرك ساليانه 30 هزار
هامش
( 1 ) . تايمز ، 10 آوريل 1905 .
( 2 ) . تايمز ، 28 آوريل 1905 .
( 3 ) . تايمز ، 6 مه 1905 .
( 4 ) . تايمز ، 22 مه 1905 .
( 5 ) . تايمز ، 15 اوت 1905 .
( 6 ) . تايمز ، 29 سپتامبر 1905 .