چنين ادامه مىدهد : « جهت تأمين ناوگان انگليسى در اين نقطهء سوق الجيشى مهم نبوده است كه روسيه اخيرا سرمايه عظيمى را به منظور تجديد حيات اقتصادى ايران تخصيص داده است . روسيه تلاش زيادى براى آزادسازى ايران از بندگى انگليس كرده و از آنجا كه سياست روسيه اينك كشور همسايهاش ايران را موجوديتى جديد بخشيده و روابط اقتصادى و معنوى فىمابين را تقويت كرده است ، يك بار براى هميشه به مذاكرات بيهودهء پيرامون تقسيم ايران به دو منطقهء نفوذ شمالى متعلق به روس و جنوبى خاص انگليس پايان داده است . هيچنوع تقسيم مناطق نفوذى نمىتواند در ايران به هم برسد و اين كشور به همراه آبهاى ساحلىاش بايد مورد حفاظت مادى و معنوى روسيه واقع گردد . » پس از اين ، گزينشى از نشريهء « نووستى »
( Novosti )
نقل شده مبنى بر آنكه استقرار انگليسها در خليج فارس براى روسيه زيانبار است و منافع دو كشور در اين منطقه در تضاد كامل واقع و به سختى مىتوانند با يكديگر سازگار باشند . روسيه به هيچوجه نمىبايد از اتخاذ تدابير احتياطى عليه طرحهاى انگلستان چشمپوشى كند .
28 اكتبر 1901 : طبق تلگراف واصله ، از سن پترزبورگ به نشريهء « فرانكفورتر ساتيونگ »
( Frankfurter Zeitung )
، دو تن از برادران شاه كه در عداد سرسختترين دشمنان امين السلطان و از رهبران نهضت عليه حكومت بودند ، دستگير و به اردبيل تبعيد شدهاند . برادرزن شاه نيز كه به مرگ محكوم شده بود ، در واپسين لحظه ، هنگامى كه عملا زير چوبهء دار قرار داشت ، بخشوده شد . يكى از افراد مورد توجه شاه - كه لقبش به غلط « حوام الدوله » آمده و يحتمل مقصود « قوام الدوله » است ، زيرا حرف در روسى معادل هردو حرف و در السنهء خارجى به كار مىرود - نيز از پاى چوبهء دار به زندان بازگردانيده شد و گفته مىشود كه متعاقب آن تا سرحد مرگ شكنجه شده است . منقول است كه بين دستگيرشدگان شمار بسيارى از رجال ، علما و جوانان تحصيلكرده وجود دارند . طبق خبر مخابره شده از بمبئى ، ظاهرا طراحان اين توطئه بر حمايت مردمى ناشى از انزجار گستردهء ملت از پيشنهاد شاه ، مبنى بر اخذ وامى جديد جهت سفر به مشهد و اروپا ، متكى بودهاند .
9 نوامبر 1901 : طبق خبر واصله از بمبئى ، دومين سفر كشتى تجارى « كورنيلف »
( Korniloff )
به خليج فارس يك شكست بوده و محصولات نفت چراغ و شكر اين كشتى به بهايى ارزانتر از خريد و با تحمل زيانى سنگين به فروش رسيده است . بااينوجود ، و به رغم اين مسئله ، در اواخر اكتبر آقاى « رادولف »
( Radolff )
، مدير شركت كشتيرانى روسيه ، به آقاى « ويت »
( Witte )
اطمينان داده كه اين شركت به حفظ سرويس جديدالتأسيس خود بين اودسا و خليج فارس علاقمند است .