« خواجه نصير الدين طوسى از اين دنيا نرفت مگر پس از آنكه آن دسته از علوم اسلامى را كه در حكومت تاتارها كهنه شده بود ، تجديد نمود و آمال مسلمانان را كه توسط آنها مرده بود ، احيا كرد » .
تا آنجا كه مىگويد :
« . . پيروزى بر تاتارها در حقيقت به اين نبود كه آنها در جريان نبرد « عين جالوت » از شام رانده شوند ، بلكه به اين بود كه قلوب آنها به اسلام تمايل پيدا كند و به راه راست هدايت شوند » .
اين چيزى بود كه به واسطهء خواجه نصير الدين طوسى تحقق يافت .
اينگونه خواجه نصير الدين طوسى توانست به واسطهء عقل و علم ، حكومت طاغوتى و ستمگر مغولها را شكست دهد و نقشهاش را در زمينهسازى تبديل مغولها از بتپرستى به اسلام اجرا كند و در اين زمينه توفيق يابد . « 1 »
حمايت خواجه نصير الدين از كتابهاى بغداد :
در اينجا قصد نداريم كه از جريان فتح بغداد به تفصيل سخن بگوييم ، بلكه تنها مىخواهيم بدانيم كه سرنوشت كتابهاى موجود در كتابخانههاى بغداد چه شد مهاجمان مغول چه بر سر آنها آوردند . « 2 »
از قديمىترين منابعى كه به مطلب فوق اشاره كرده ، كتابى است - به غلط و اشتباه - منسوب به « ابن الساعى » متوفى به سال 674 هجرى . در اين كتاب آمده
هامش
( 1 ) - دانشمند معاصر ، عبد العظيم انيس مىگويد : خواجه نصير الدين طوسى يكى از كسانى است كه زادهء تمدن غربى است .
( 2 ) - قبلا بهطور گذرا به اين موضوع اشاره كرديم و اينك تفصيل آن را بيان مىكنيم .