الفاطمية » را اشغال نكرده است متن كامل جوابيه بوده است . همچنانكه اين مطلب از جوابيهء طرف مقابل نزاريان كه گفته است : « پاسخ نزاريان به رديه مستعليه بر بقاياى قسمت سفيد از نسخهء « هدايه » نگاشته شده است » ، نيز استنباط مىشود .
مشاهده مىشود كه نزاريان در قبال توصيفشان به حشيشيه [ كه از طرف مستعليان انجام مىشده است ] پاسخ ندادهاند [ و در صدد برنيامدهاند كه از خود دفاع كنند ] ؛ و اين نشان مىدهد كه آنها از اين وصف ، اتهام استعمال مواد مخدر را نمىفهميدهاند و چنانچه از اين وصف اين اتهامات را درك و از اين وصف اين اتهامات را تفسير مىكردند ، مسلما در صدد پاسخگويى بر مىآمدند و در اين زمينه سكوت اختيار نمىكردند .
نزاريان بر اين جوابيه ، پاسخى دادند و مستعليان نيز به نوبه خود بر پاسخ آنها پاسخى تنظيم كردند كه در آن براى بار ديگر آنها را به حشيشيه توصيف كردند . زيرا در قسمتى از پاسخ آنها آمده است :
اى فرزندان دعوت فاطمى بر آنچه شما در جواب گروه حشيشيه - كه خدا آنها را اصلاح و هدايت كند - نوشتهايد ، آگاهى يافتهام . »
تاريخ اين جوابيه اخير ، بدون ذكر سال آن ، بيست و هفتم ماه ذيحجه است ؛ و دكتر شيال سال اين جوابيه را سال 516 ه استنتاج كرده است .
البته اگرچه تفسير دكتر شيال از كلمهء حشيشيه تفسير معقولى است و مىتوان به آن اعتماد نمود ، اما با اين حال اين تفسير نيز انسان را بهطور كامل اقناع نمىكند و من هميشه بر اين اعتقاد بودهام كه تفسير ديگرى نيز بر اين وصف مىتوان ارائه كرد .
من مىدانستم كه گروهى از دانشمندان و طبيبان عرب مشهور بودهاند به
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى ) — صفحة 293
مساهمون: مهدى زنديه
ص٢٩٣