نمىبينى كه هرگاه فرزندت يا كسى از عزيزانت را دوست مىدارى و بر او بيمناك هستى ، به قصد سلامتى او صدقه مىدهى ؟ پس مولاى تو از هركسى به اين امر سزاوارتر است ، اضافه بر اينكه اين كار از اقسام صلهء امام عليه السّلام است ، و اين براى خردمندان واضح مىباشد ، همچنانكه فرق اين و بين امر پيشين با اندك تأملى ان شاء اللّه روشن مىگردد .
و از شواهد بر آنچه ياد كرديم از اهتمام ورزيدن به صدقه به نيابت يا به قصد سلامت آن حضرت عليه السّلام روايتى است كه شيخ صدوق در مجالس به سند خود از پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله آورده كه فرمود : هيچ بندهاى ايمان نياورد تا اينكه من نزد او از خودش محبوبتر باشم ، و خاندانم از خاندان خودش نزد او محبوبتر باشند ، و عترت من نزد او از عترت خودش محبوبتر باشند ، و ذات من از ذات خودش نزد او محبوبتر باشد . « 1 »
و اين حديث به طريق ديگرى گذشت و مقتضاى آن ، خوشايند بودن اظهار محبت نسبت به ايشان عليهم السّلام است به گونهاى كه مؤمن براى خود و خاندانش و عائله و فرزندان و نزديكانش انجام مىدهد ، و اين باب وسيعى است كه فوايد بسيارى از آن استفاده مىشود ، چنانكه بر اهل بينش پوشيده نيست ، و به اقسام صلهء امام عليه السّلام اشاره خواهيم كرد ان شاء اللّه تعالى .
بيست و پنجم و بيست و ششم : حج رفتن به نيابت از آن حضرت و فرستادن نايب كه از طرف آن جناب حج كند
و اين كار بين شيعيان در روزگار قديم متداول و مرسوم بوده ، و بر خوبى و رجحان اين عمل - اضافه بر اينكه خود صله و نيكى و مودّت از طرف مؤمن به امام زمانش عليه السّلام مىباشد - چندين روايت دلالت دارد كه در كتب علماى ما ذكر گرديده ، از جمله : اخبارى است كه در استحباب حج به نيابت از مؤمنين بهطور مطلق آمده و فضيلت آن بيان شده است ، مانند :
1 - روايت ابن مسكان كه در كافى از حضرت امام صادق عليه السّلام آمده كه راوى گويد : به آن حضرت عرضه داشتم : كسى از سوى شخص ديگرى حج به جاى مىآورد چقدر اجر و ثواب براى او خواهد بود ؟ فرمود : « براى كسى كه از سوى شخص ديگرى حج مىكند اجر و ثواب ده حج خواهد بود » « 2 » .
هامش
( 1 ) . أمالى ، 201 .
( 2 ) . فروع كافى ، 4 / 312 ، باب حج به نيابت ، ح 2 .