طاعت و عبادت و به منزلهء كتاب دعاهاى ما مىباشند . پس از يسنا از نظر اهميت بايد « يشتها » را نام برد كه در لغت به معنى « نيايش و ستايش » است و آن مجموعهاى است از سرودهاى موزون در ستايش ايزدان و فرشتگان و قهرمانان افسانهاى دين كهن . سوم مجموعهء قوانين مذهبى است مشتمل بر بيست و يك فصل ( فرگرد ) كه « ونديداد » ( قانون ضد ديو ) نام دارد و آن عبارت است از يك سلسله اصول و قواعد دينى كه براى تهذيب و تزكيهء نفس به كار مىرود ، همچنين مطالب گوناگونى از نوع داستان و افسانه . باقى ماندهء اوستاى كنونى مشتمل است بر نيايشها و نمازها و ادعيهء كوچك و قطعات گوناگون 7 . گم شدن قسمتهايى از اوستا را روايتها و خلاصههايى كه از اوستا به زبان پهلوى از دوران ميانهء شاهنشاهى ايران باقىمانده است و مطالبى كه بعدها به فارسى كنونى دربارهء مطالب مربوط به آيين زرتشتى نوشته شده است و همچنين سنتهايى كه موبدان زرتشتى تا امروز حفظ كردهاند همه تا حدى جبران مىكنند . در ميان متنهاى پهلوى از همه مهمتر كتابى است كه « بندهشن » ( نخستين آفرينش ) نام دارد ، و آن در حكم نوعى سفر پيدايش « 1 » ايرانى بشمار مىرود كه براساس يكى از متنهاى اصلى اوستائى كه از ميان رفته است نوشته شده است 8 .
آشنايى با زبان و ادبيات باستانى زردشتى و اطلاع از تاريخ مردمانى كه اوستا را حفظ كردند ، مرا به سير سفر و در پيرامون درياچهء اروميه برانگيخت .
زرتشت نيز بايد چنين سفرى كرده باشد . در تعيين خط سير خود از تبريز به حوالى درياچهء تاريخى اروميه كتابى را كه دربارهء زرتشت نوشتهام راهنماى خود قرار دادم .
مآخذ و توضيحات مؤلف
هامش
( 1 ) . نخستين كتاب عهد قديم و نخستين كتاب اسفار خمسه ، منسوب به حضرت موسى . شرح دينى دربارهء آفرينش جهان و خلق آدم و گناه نخستين وى و طوفان بزرگ است . م