جلوه مىدهد بشناسيم و به ياد آوريم كه چگونه دست نيرومندش آيين زرتشتى را در « سرزمين خورشيد » رواج داد .
ويشتاسپ پس از مدتها كشمكش و دودلى و تفكر و تأمل دين بهى را مىپذيرد . اما همين كه به حقانيت آن قانع مىشود ، آن شيفتگى و شور و شوقى را كه در نوآيينان سراغ داريم از خود نشان مىدهد . شهبانوى او ، « هوتااوسا « 1 » » ، كه دست كم نام « آتوسا « 2 » » ى مذكور در تاريخ ايران را به ياد مىآورد ، به زرتشت ايمان مىآورد ، و به مذهبى مىگرود كه در راه نشر اصول خود به جهاد برخاسته است .
بزرگان درگاه از شاه و شهبانو پيروى مىكنند و به دين بهى مىگروند . خاندان زرتشت مانند خود او مشمول عنايات خسروانه مىگردند . زن سوم او - زيرا او سه بار همسر گزيد - خواهر مهين دستور ويشتاسپ است . در عوض دختر محبوب زرتشت به مشاور بزرگ شاه به زنى داده مىشود . عدهاى از بستگان پيامبر به دين تازه مىگروند و بسيار كسان آن را مىپذيرند . جرقهء شور و شوق آيين نوى كه در كاخ خسروى درخشيده بود همچون شعلهاى عظيم در سراسر مرز و بوم ايران زبانه مىكشد .
مردم براى شنيدن سخنان زرتشت ازدحام مىكنند . ما نيز هنوز مىتوانيم به شعرهاى گاتهاى او كه آنها را بر سبيل وعظ و ارشاد مىسروده است گوش فرا دهيم . اينك مقدمهء او را كه در آن سخن از دو اصل مخالف يعنى خير و شر در ميان است ذكر مىكنيم .
اين شعرها وزن و آهنگ دارد ، و در ترجمه مىتوان توالى ابيات را مراعات كرد .
« من مىخواهم سخن بدارم . اكنون گوش فرا دهيد . بشنويد اى كسانى كه از نزديك و دور براى آگاه شدن آمدهايد . اينك همهتان آن را به خاطر خود بسپريد چه او ( مزدا ) در تجلى است . نكند كه آموزگار بدخواه و طرفدار دروغ با زبان خويش آيين دروغين منتشر نموده حيات جهان ديگر را تباه كند .
« من مىخواهم سخن بدارم . از آن دو گوهرى كه در آغاز زندگى بودهاند . از آنچه يكى ، مقدس ، به ديگرى ، خبيث ، گفت كه فكر و تعليم و خرد و آرزو و گفتار و كردار و روح ما با هم يگانه و يكسان نيست » 4 .
در مورد ديگر زرتشت در يكى از سرودهاى ( گاتها ) خود كه مىتوان آن را به مثابهء موعظه بر كوهسار « 3 » پيامبر ايران دانست بر سر اين مطلب باز مىگردد
هامش
( 1 ) .Hutaosa( 2 ) .Atossa، شهبانوى ايران ، دختر كوروش كبير ، زن داريوش بزرگ ، و مادر خشايارشاى اول . م
( 3 ) .Sermon on the Mount، سخنانى است كه عيسى بر فراز كوه به شاگردانش تعليم داد و شرح آن در بابهاى 5 - 7 انجيل متى آمده است . م