سنّى مناظرگرى قشرى شد و به كمك خليفهء عرب مدتى مانع تشكيل مدرسهء نظاميه بود و رياست آنجا را نمىپذيرفت تا خواجه نظام الملك ، صبّاغ بو نصر نگارندهء « شامل » را به رياست گمارد ، تا قشرگرايان نوميدانه پذيرا شدند . و بو اسحاق رياست را پذيرفت و تا پايان عمر بدان چسبيده بود . ياقوت در معجمد 19 جا به او حوالت داده است .
اسحاق بشير ( بشر ) : با كنيت بو حذيفه ، زادهء بلخ م 206 ، ياقوت ده جا از كتاب وى ، كه به خامهء عبدرى بوعامر بوده است ، نقل مىكند . ن . ك معجمد چ ع 1 : 136 : 23 . چ ترجمهء فارسى ص 128 پانوشت 2 . او زبان رومى و گرك ( يونان ) را مىداند ، طرابلس را به سه شهر معنى كرده است ( چ ع 3 : 521 : 14 ) .
اسحاق مرار : بوعمر ( 94 - 206 ق ) ايرانى مولاى قبيلهء شيبان . ياقوت در 13 جا از اين منبع ياد مىكند . ن . ك چ ع 1 ، ص 238 فارسى ص 215 پانوشت 3 . او بنام هفتاد قبيلهء عرب پيش از اسلام شعر سروده است ( طاها حسين . الادب الجاهلى ص 171 و زركلى 1 :
289 ) .
اسكندرى ، نصر : بو الفتح فزارى م 561 . ن . ك مقدمهء ياقوت بر معجمد ص 8 پانوشت 6 . ن . ك : نصر اسكندرى .
اسوانى غسّانى : احمد پسر على ابن زبير كشتهء 563 . ن . ك چ ع 1 ص 270 : 14 پانوشت - ياقوت تنها دو جا از وى نقل مىكند . ن . ك :
سلفى - معجم السفر ( چ اسلام آباد پاكستان 1988 م ص 47 - 48 ) .
اسود بو محمد اعرابى . ن . ك : غندجانى .
اشعث ( بو - ) كندى : ن . ك . مقدمهء ياقوت بر معجم البلدان ص 7 پانوشت 1 و ن . ك : كندى بوعمر محمد چ ع 1 : 500 فارسى ص 438 پانوشت 3 .
اصفهانى مدينى : محمد پسر عمر ن . ك : مدينى و مقدمهء ياقوت ص 8 پانوشت 5 .
اصمعى : ( 122 - 216 ) عبد الملك ن . ك مقدمهء ياقوت بر معجم البلدان ص 6 ، پانوشت 3 . ياقوت در بيش از 330 جا از وى نقل مىكند .
اصيلى : عبد الله پسر ابراهيم ( 244 - 392 ) اندلسى ، نگارندهء « آثار و دلايل » . او به سال 351 در فرمانروايى احمد بويه ، به بغداد آمد و در بازگشت كتاب بخارى كه جنبهء گنوسيستى ايرانى و غير سلفى داشت همراه برد و در اندلس آن را درس مىگفت . ش . ش 1574 ، از ( علماى اندلس ص 290 ) ، شذرات الذهب 3 : 140 ، بغية الملتمس ص 327 ، تذكرة الحفاظ 3 : 214 ، ريحانة الادب 1 :
معجم البلدان ( فارسى ) — صفحة پيشگفتار 30
مساهمون: ياقوت الحموي
صپيشگفتار ٣٠