جلد ششم
پيشگفتار
حقيقتهاى انسانى
مجموعه نهج البلاغه به سه بخش تقسيم مىشود : خطبهها ، نامهها و حكمتها . با توفيق و كمك خدا شرح دو بخش نخست به پايان رسيد و قسمت سوم باقى ماند . ارتباط اين بخش به زندگى نسبت به بخشهاى پيش از آن بيشتر است ، زيرا كلمات آن همچون آينهاى شفاف حقيقت انسان ، تجربهها و كارهايش را از آن جهت كه انسان است ، منعكس كرده و مانند جمل ، صفين و ديگر رويدادهايى كه پيش از آن دربارهاش سخن گفته شد ، نيست تا محدود به زمان و مكان و يا مقيد به حادثه و رويدادى معين باشد .
هر انسانى مىتواند اين حكمتها را در درون خويش جلوهگر ساخته ، در رفتار و كردارش به اجرا درآورده و جسم و جان خود را با آن متأثر كند .
%
ارتباط حكمتها با علوم
اين حكمتها پيوند محكمى با دانش دارند ، زيرا همانطور كه گفتيم با انسانيت انسان در ارتباطند و در علومى مانند تاريخ ، پزشكى ، فيزيولوژى ( وظايف اعضا ) ، روانشناسى ، اخلاق ، جامعهشناسى ، فقه ، فلسفه و . . . هم از