شرح
- از مرحوم شهيد ( ره ) در اينجا كلامى نقل كنند و ملخصش اينست كه فرموده : بدان كه سخن چينى در بيشتر كلمات دانشمندان در حكايت كردار بوسيلهء گفتار به كار رفته ولى بايد دانست كه اختصاص بگفتار و كردار ندارد بلكه معناى اعمى است كه شامل غير كردار و نوشتن و رمز و اشاره نيز مىشود ، و تفسير كاملش اينست كه سخن چينى يعنى افشا كردن رازى كه افشاى آن بد است و موجب ناراحتى مردمان گردد ، خواه براى آنكه از او نقل شده بد باشد يا از نظر آنكه براى او نقل شود يا براى شخص ثالثى ، و خواه افشاى راز بوسيلهء گفتن باشد يا به نوشتن يا به اشاره يا بساير اسباب ، و خواه آن رازى كه فاش مىكند كردار كسى باشد يا گفتارش ، و خواه افشاى آن راز عيبى بر آن شخص باشد يا نه ، بلكه حقيقت نمامى و سخن چينى افشاى راز و كشف نهانى است كه افشاى آن بد است ، و آن گناه است مگر در جاهائى كه افشاى آن براى مسلمانى سودى داشته باشد يا جلوگيرى از معصيتى كند ، چنانچه اگر ببيند كسى مال ديگرى را برداشت كه بخاطر حق آن كس كه مالش رفته گواهى دهد ، و اما اگر ببيند كسى مال خود را پنهان مىكند بازگو كردن آن سخن چينى است .
باب فاش كردن اسرار مذهب
1 -
محمد بن عجلان گويد : شنيدم از حضرت صادق عليه السلام كه ميفرمود : همانا خداى عز و جل سرزنش كرده است بواسطهء فاش كردن اسرار ، مردمانى را در گفتارش كه فرمايد : « و هر گاه برسد ايشان را امرى در بارهء امنيت يا ناامنى آن را فاش كنند » ( سورهء نساء آيه 83 ) ( سپس فرمود : ) بپرهيزيد از فاش كردن ( اسرار ) .
شرح
- مجلسى ( ره ) پس از نقل كلام بيضاوى در تفسير آيهء شريفهء فرمايد : و بهر حال آيه دلالت دارد بر مذمت فاش كردن آنچه در افشاى آن مفسده است ، و غرض حضرت بر حذر داشتن از فاش كردن اسرار ائمه عليهم السلام نزد مخالفين است ، زيرا سبب مفسده و ضرر بر ائمه و مؤمنين گردد ، و ممكن است فاش كردن پارهء از مسائل غامضه ( و مشكلات ) علوم را كه پايهء خرد و فهم عامهء مردم بدان نرسد نيز شامل گردد چنانچه در باب كتمان گذشت .
2 -
امام صادق عليه السلام فرمود : هر كه حديث ما را بر ضرر ما فاش كند مانند كسى است كه دانستن حق ما را انكار كند .