پس اول چيزى كه بوسيلهء آن نافرمانى خداوند شد كبر بود و آن گناه شيطان بود آن هنگام كه سر باز زد و تكبر ورزيد و از كافرين شد ، سپس حرص است و آن گناه آدم و حوا عليهما السّلام بود آن هنگام كه خداوند عز و جل به آن دو فرمود : « بخوريد از هر جا كه خواهيد و نزديك نشويد بدين درخت كه ميشويد از ستمگران » ( سورهء اعراف آيهء 19 ) و آن دو دنبال چيزى رفتند كه بدان نيازى نداشتند ، و اين خوى در نژادشان تا روز رستاخيز در آمد و روى همين است كه بيشتر آنچه آدميزاد بجستجوى آن است چيزهائيست كه بدان نياز ندارد ، سپس حسد است و آن گناه فرزند آدم ( قابيل ) است ، آن هنگام كه ببرادرش ( هابيل ) حسد ورزيد و او را كشت ، و از اين منشعب مىشود : دوستى زنان ، دوستى دنيا ، دوستى رياست . دوستى راحتى ( و راحتطلبى ) دوستى سخنورى و گفتار ، دوستى برترى بر ديگران ، دوستى ثروت ، و اينها هفت خصلت است كه همهء آنها در دوستى دنيا گرد آمده ، و پيمبران و دانشمندان پس از شناختن آن گفتهاند دوستى دنيا سر هر گناهى است ، و دنيا دو قسم دنيا است ، دنياى بلاغ ( يعنى به مقدار ضرورت زندگى ، يا به معناى وسيلهء رسيدن بآخرت ) و دنياى ملعون .
توضيح
- آنچه در هفت خصلت ترجمه شد بنا بر اينست كه دوستى ثروت را خصلتى جداگانه به حساب در آوريم ، و اگر چه لفظ « حب » در كلام نيست لكن از اينكه بوسيلهء « واو » عطف شده است اين معنى را ميتوان استفاده نمود ، و بعضى گفتهاند : كه دوستى برترى و ثروت يكى است بقرينهء اينكه لفظ « حب » در ثروت ذكر نشده ، و آن خصلت دگر كبر است كه در صدر حديث ياد شده ، و حسد نيز به جهت اينكه شعبههاى آن ذكر شده خودش در شمار و حساب نيامده است .
9 -
حضرت صادق عليه السّلام فرمود : در مناجات موسى عليه السّلام آمده است كه : اى موسى دنيا خانهء كيفر است ، من آدم را براى خطائى كه از او سر زد در آن كيفر دادم ، و دنيا را ملعونه قرار دادم ، آنچه در