نفس ، و درازى آرزو ، اما پيروى هوا پس همانا كه از حق باز ميدارد و اما درازى آرزو آخرت را فراموش سازد .
4 -
عبد الرحمن بن الحجاج گويد : حضرت موسى بن جعفر عليه السلام به من فرمود : بپرهيز از نردبانى كه بالا رفتنش آسان و پائين آمدنش دشوار است .
شرح
- فيض و مجلسى عليها الرحمة گويند : شايد مقصود نهى از طلب جاه و رياست و ساير شهوات دنيا و بلنديهاى آن باشد كه اگر چه به آسانى بدست آيد ولى عاقبت و سرانجام بدى دارد ، و خلاصى از گرفتاريهاى آن بىنهايت دشوار است ، و حاصل اينكه پيروى نفس و بالا رفتن از پلههاى هوى و هوس گر چه آسانست و بر آمدن بر هر پله به سهولت انجام شود ، و به آسانى بدست آيد ولى هنگام مرگ دست از همه شستن و گذاردن و رفتن و حساب پس دادن آن دشوار است ، و بمانند كسى است كه اندك اندك بر قلهء كوهى بالا رود و در فرود آمدن حيران و سرگردان بماند ، و همانند كسى است كه پله پله بر نردبانى بر آيد و در پلهء آخرين ناگهانى در افتد . پس هر مقدار پلهها زيادتر باشد زيان سقوط بيشتر و خطر آن زيادتر است .
( بر گرديم بدنبالهء حديث ، عبد الرحمن بن حجاج ) گويد و حضرت صادق عليه السلام ميفرمود : نفس ( سركش ) را بميل و خواهش خود رها مكن ، زيرا كه نابوديش در خواهش آن است ، رها كردن نفس به آنچه خواهد براى آن درد ، و جلوگيرى آن از آنچه خواهد درمان آن است .
باب مكر و بيوفائى و فريبكارى
1 -
هشام بن سالم در حديثى مرفوع از امير المؤمنين عليه السلام حديث كند كه فرمود : اگر نبود كه مكر و فريبكارى در آتشند من مكر انديش ترين مردمان بودم .