آخرت ) ، همانا كسى كه در اين دنيا داراى نعمت است اگر هر گاه درخواست ( چيزى از خدا ) كند و به او داده شود ( حرصش زياد گردد ) و جز آن را نيز بخواهد ، و ( در نتيجه ) نعمت خدا در چشم او كوچك و خوار گردد ، و از هيچ چيز سير نشود ، و چون نعمت فراوان شود مسلمان از اين راه بخطر افتد ( و اين خطر ) بخاطر آن حقوقى ( است ) كه بر او واجب شود ، و بخاطر آن چيزى است كه بيم آن رود بواسطهء اين حقوق در فتنه و آزمايش افتد ( و در أداء آنها كوتاهى كند ) ، بگو بدانم كه اگر من به تو چيزى گفتم بدان وثوق و اعتماد دارى ؟ عرضكردم : فدايت گردم اگر من بگفتهء شما اعتماد نكنم پس بگفتار چه كسى اعتماد كنم با اينكه شما حجت خداوند بر خلق او هستى ؟ فرمود : پس تو به خدا ( و وعدهها و گفتارهاى او ) اعتمادت بيشتر باشد ، زيرا خداوند به تو وعدهء اجابت داده است ( يا اينكه اجابت دعاى تو بموعدى واگذار شده ) آيا خداى عز و جل نفرمايد : و هر گاه پرسندت بندگان من از من ، پس همانا من نزديكم و اجابت كنم دعاى آنكه مرا خواند » ( سورهء بقره آيه 186 ) ؟ و فرموده است : « نوميد نباشيد از رحمت خدا » ( سورهء زمر آيهء 53 ) و نيز فرموده است : « و خدا نويدتان دهد بآمرزش و فضل » ( سورهء بقره آيه 268 ) پس تو بخداى عز و جل اعتمادت بيشتر باشد از ديگران ، و در دل خود جز خوبى راه ندهيد ، كه شما آمرزيدهايد .
توضيح
- مجلسى ( ره ) در ضمن شرح قسمتهاى حديث وجوهى براى تأخير در اجابت دعا از آن استفاده نموده كه تا هشت وجه آن را ذكر كرده است ( اول ) : حقارت و پستى دنيا و اينكه تأخير بآخرت بهتر است . ( دوم ) اينكه از شرائط اجابت دعا اينست كه در هر حال نبايد دست از دعا برداشت چه در حال آسودگى و چه در حال سختى ( سوم ) شكيبائى در تأخير آن ( چهارم ) اينكه كسب خود را حلال كند ؛ يا اينكه دعائى باجابت رسد كه حرامى در بر نداشته باشد . ( پنجم ) قطع رحم نكند ( ششم ) اظهار دشمنى با مردم نكند ( هفتم ) اينكه اگر زود باجابت رسد موجب حرص بر دنيا گردد و نعمتهاى خدا در نظر خوار و كوچك شود ( هشتم ) آنكه بواسطه فراوان شدن مال و ثروت و قدرت در خطر اداء نكردن حقوق آن افتد ، و سپس در آخر گفتارش گويد : و در اين حديث فوائد بسيار و حقيقتهاى فراوانى است براى كسى كه پديدهء حقيقت و يقين در آن بنگرد .