اينست كه انگشت سبابه را در برابر رويت بجنبانى و آن دعاى خيفه ( و هراس ) است .
شرح
- مجلسى ( ره ) گويد : ظاهر آنست كه مقصود از تعوذ : پناه بردن از شر دشمنان است ، و ممكن است آن را تعميم داد كه دشمنان باطن را هم چون نفس و شيطان شامل شود ، و اين حالت ( يعنى حالتى كه امام عليه السّلام در تعوذ فرمود ) حالت نهايت بيچارگى است ، زيرا كسى كه سنگى يا شمشيرى يا نيزهاى را بيند اين گونه دست خود را سپر سازد تا آنها را از اعضاء شريف بدن خود دور سازد .
6 -
( اين خبر مانند حديث ( 2 ) است كه با ترجمهاش گذشت ) .
7 -
محمد بن مسلم و زراره گويند : به حضرت صادق عليه السلام عرضكرديم : مسألت بدرگاه خدا چگونه است ؟ فرمود : دو دست خود را باز كنى ، عرضكرديم : استعاذة چگونه است ؟ فرمود : هر دو كف دست خود را بجانب فضا كنى ( مانند كسى كه ميخواهد دست به ديوار بگذرد و خلاصه اينكه كف دستها را به طرف قبله ميگيرى - از مجلسى ( ره ) و تبتل : اشاره با انگشت است ، و تضرع : جنبانيدن انگشت است ، و ابتهال اينست كه هر دو دست را با هم بكشى .
توضيح
- مجلسى ( ره ) گويد : عارف ربانى در كتاب عدة الداعى گفته است : اين حالات و هيئتهائى كه در اين اخبار ذكر شده است يا تعبد است براى علتى كه ما آن را نميدانيم ، و يا ( براى بعضى مناسبات عرفى ) مثلا :
مقصود از گشودن دستها در حال رغبت و شوق بخاطر اين است كه اين حال و كيفيت به حال شخص اميدوار بفضل خدا نزديكتر است ، و مانند كسى است كه دستهاى خود را براى ريزش احسان در آنها باز كرده .
و در رهبت گويا بنده به زبان خوارى و بيمقدارى بعالم خفيات و اسرار عرضه ميدارد : پروردگارا من بباز كردن كف دست بسوى تو اقدام نكردم و روى آنها را بواسطهء شرمندگى و خوارى به طرف زمين متوجه كردهام .
و مقصود بجنباندن انگشتان به طرف راست و چپ در حال تضرع اينست كه خود را به آن كس كه فرزند