4 -
و نيز فرمود : هر كه خوى او بد است خود را شكنجه دهد .
شرح
- مجلسى ( ره ) گويد : زيرا خودش از خويشتن در رنج است چون بر آشفتگى و حركات روحى و جسمى به تن و جانش زيان رساند ، و چون غضبش فرو نشيند از كردهء خويش پشيمان گردد و خود را سرزنش كند ، و گذشته بدخوئيش را غالبا مردم تحمل نكنند و او را ( در مقابل بدخوئيش ) آزار كنند ، و از او كنارهگيرى كنند و در هيچ كارى او را كمك نكنند ، و چون باعث آنها خودش بوده پس گويا خودش خويشتن را شكنجه كرده .
و بايد بدانى كه با مقصود از اينخبر و مانند آن تمامى خوهاى بد باشد ، مانند كبر و حسد و كينه و نظائر آنها ، زيرا تمامى آنها چيزهائى است كه انسان را در مفاسد بزرگ دنيويه اندازند ، و در ايمان سستى آورند ، و سبب كاهش كردار گردند .
5 -
و نيز حضرت صادق عليه السّلام فرمود : خداى عز و جل به برخى از پيمبران وحى كرد : كه بدخوئى كردار را تباه سازد مانند سركه كه عسل را تباه كند .
باب سفاهت
1 -
از حضرت صادق عليه السّلام روايت شده كه فرمود : سفاهت براستى خوى پستى است ، صاحب آن بر زير دستش گردن فرازى كند ، و بر بالا دست خود زبونى كند .
شرح
- مجلسى ( ره ) گويد : سفاهت سبك عقلى و پيشى گرفتن در گفتار و كردار بدون تفكر است ، تا آنجا كه گويد : برخى گفتهاند : سفاهت گاهى در برابر حكمتى است كه باعتدال در نيروى عقل حاصل گردد ، و اين سفاهت خلقى است در نفس كه او را وادار بمسخرگى ، و استهزاء و سبكسرى ، و بىتابى ، و چاپلوسى ، و اظهار شادى در وقت ناراحتى ديگران ، و حركات ناموزون ، و گفتار و كردارهائى كه