لاغرى تن و اختلال حواس و دق كردن حسود مىشود ، پس حسود دشمن جان خود است ، ولى غبطه و رقابت ممدوح و مستحسن است و در آيات شريفه و اخبار و احاديث گاهى از آن به تنافس تعبير شده و گاهى به مسابقه و تسابق . مانند :
( 1 )
وَ فِي ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ
.
( 2 )
سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ
.
( 3 ) فعليكم بهذه الخلائق فالرموها و تنافسوا فيها .
( 4 ) فسابقوا - رحمكم اللَّه - الى منازلكم التى امرتم ان تعمروها و التى رغبتم فيها و دعيتم اليها .
باب عصبيت
توضيح
- مراد به عصبيت و تعصب مذموم كه در اين باب مفاسدش ذكر مىشود آنست كه : حمايت و طرفدارى از فاميل و دوست و رفيق شود ، در راه ستم يا عقيده باطل ، و همچنين طرفدارى كردن از مذاهب باطله پدران و دفاع از جهل و گمراهى و پايدارى بر عقيدهئى كه انسان داشته و فهميده باطلست تعصب مذمومست .
و نزديك به معنى تعصب است حميت و انفة كه خداى تعالى فرمايد :
إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ ، حَمِيَّةَ الْجاهِلِيَّةِ
و اما تعصب در راه حق و طرفدارى از عقايد صحيحه و حمايت أهل حق چه خويش باشد و چه بيگانه محمود و پسنديده و گاهى واجب و لازم است .
1 -
امام صادق عليه السّلام فرمود : كسى كه تعصب برد يا برايش تعصب برند ( در صورتى كه به آن تعصب راضى باشد ) رشته ايمان را از گردن خويش باز كرده است .
2 -
رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود : ( مانند روايت اول ) .
3 -
رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله فرمود : هر كه در دلش به اندازه دانه خردلى عصبيت باشد خدا او را