باعمالى دست زند كه ايمانش از دست برود ) .
2 -
امام باقر عليه السّلام فرمود : بهر كه نرمى نصيب شد ، ايمان نصيب شد .
3 -
امام صادق عليه السّلام فرمود : خداى تبارك و تعالى ملايم است و ملايمت را دوست دارد ، از ملايمت او نسبت به بندگانش ، بيرون ساختن كينهها و مخالفت هوسها و دلهايشانست و نيز از ملايمت او نسبت به بندگان اينست كه : امرى را كه ميخواهد مردم را از آن بر كنار كند ، براى ملايمت با آنها ايشان را با آن امر واميگذارد ( كه طبق عادت رفتار كنند و از ابتدا بر آنها سخت نميگيرد ) تا سنگينى امر ايمان يكباره بر آنها نيفتد كه ناتوان گردند ، و چون اراده بركنارى آنها كند ، آن امر را بامر ديگرى نسخ فرمايد تا امر اول منسوخ گردد ( چنانچه در صدر اسلام مردم را به قبله بيت المقدس واگذاشت و چون به احكام اسلام انس و الفت پيدا كردند ، آنها را متوجه كعبه فرمود و بيت المقدس منسوخ گرديد ) .
شرح
- مقصود از بيرون ساختن كينهها اينست كه : به پيغمبران و اوصيائشان دستور داده ، نسبت بكفار و منافقين نرمى و ملايمت نمايند و با احسان و دستگيرى و خوشرفتارى دلهايشان را با سلام گرم كنند تا كينه از دلهايشان خارج شود .
و ممكن است مقصود اين باشد كه كينههاى كفار را در گفتار و رفتارشان بمسلمين نشان ميدهد تا مسلمين فريب نخورند و از نيرنگ آنها بر حذر باشند و يا مراد اينست كه كينههائى كه در دل مردم است بسبب گفتارهاى تند و زشت نسبت به آن كه از او كينه دارند بتدريج خارج مىشود و گر نه مردم يك ديگر را ميكشتند .
و اما راجع به مخالفت هوسها و دلها چند وجه گفتهاند :
( 1 ) خداى تعالى بكفار و منافقين آراء و افكار مختلف داد و اگر همگى يك رأى بودند مسلمين را ريشه كن مينمودند .
( 2 ) خدا ميان هوس و عقل هر كس مخالفت انداخت ، تا هر كه خواهد پيروى عقل كند و راه آخرت گيرد .